ارزیابی 24 مدل تبخیر و تعرق گیاه مرجع در اقلیمهای مختلف ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل
doi
10.22059/ije.2019.277302.1065چکیده
روشهای مختلفی برای تخمین تبخیر و تعرق وجود دارد که عملکردشان در شرایط اقلیمی گوناگون، متفاوت است. هدف از تحقیق حاضر، بررسی روشهای مختلف تبخیر و تعرق گیاه مرجع در اقلیمهای مختلف ایران و اعتبارسنجی این روشها با روش فائو- پنمن- مانتیث است. برای انجام کار از دادههای هواشناسی 30 ساله (1988ـ 2017) نُه شهر کشور (شهرکرد، ارومیه، مشهد، زاهدان، بندرعباس، اهواز، گرگان، رشت و ساری) استفاده شد. ابتدا تبخیر و تعرق مرجع به روش فائو- پنمن- مانتیث بهصورت روزانه بهدست آمد. سپس، مقادیر تبخیر و تعرق مرجع با 24 روش دیگر نیز محاسبه شد و با استفاده از شاخصهای آماری جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطای مطلق (MAE)، نسبت میانگین(MR) و درصد خطای تخمین (PE) با روش فائو- پنمن- مانتیث مقایسه شدند. نتایج نشان داد در اقلیم سرد و نیمهخشک، سرد و معتدل، گرم و خشک، سرد و خشک و گرم و مرطوب بهترتیب شامل شهرهای ارومیه، شهرکرد، زاهدان، مشهد و اهواز مدل مککینگ اصلاحشده، در اقلیم گرم و مرطوب بندرعباس مدل والیانتزاس 5 و در اقلیمهای مدیترانهای، نیمهمرطوب و مرطوب شامل شهرهای گرگان، ساری و رشت مدل دروگرز و آلن برآورد بهتر و نزدیکتری به روش فائو- پنمن- مانتیث داشتند. با توجه به امتیازهای دادهشده به هر روش براساس شاخص ارزیابی MAE و RMSE، مدلهای مککینگ اصلاحشده، دروگرز و آلن، والیانتزاس و هارگریوز سامانی و براساس شاخص PE مدلهای دروگرز و آلن، مککینگ اصلاحشده، والیانتزاس و هارگریوز سامانی بهعنوان مدل برتر انتخاب شدند.