تحلیل شاخص پایداری سیستمهای جمعآوری آبهای سطحی تحت تأثیر تغییر اقلیم (مطالعۀ موردی: منطقۀ 11 شهرداری تهران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران.
doi
10.22059/ije.2019.274672.1035چکیده
بررسی تأثیرات تغییر اقلیم بر فرایندهای هیدرولوژیکی، بهویژه سیلابهای شهری، برای سازگاری و تعدیل آثار آن اهمیت زیادی دارد. در مطالعۀ حاضر،ابتدا با هدف ارزیابی وضعیت سیستمهای زهکشی شهری، تأثیر تغییر اقلیم بر بارشهای حدی ناحیۀ یکم منطقۀ 11 شهر تهران در دورۀ 2020-2049 با استفاده از 10 مدل AOGCM تحت دو سناریوی RCP2.6 و RCP8.5 بررسی شد. سپس، یک سناریوی میانه به عنوان حالت تجمیعی از نتایج تمام مدلهای اقلیمی یادشده در نظر گرفته شد. پس از آن، با استفاده از نرمافزار SWMM وضعیت شبکۀ فرعی زهکشی منطقه در شرایط موجود و همچنین حالت میانۀ تمام سناریوهای یادشده در شرایط آتی بررسی شد. درنهایت، عملکرد شبکه با محاسبۀ شاخصهای کارایی شامل اطمینانپذیری، برگشتپذیری، آسیبپذیری و پایداری ارزیابی شد. برای شبیهسازی سیلابهای منطقه، از رگبار طرح با دورۀ بازگشت پنج و 10 سال استفاده شد. نتایج شبیهسازی سیلاب نشان میدهد در شرایط فعلی با وقوع بارشی با دورۀ بازگشت پنج و 10 سال، در مجموع 25/23 درصد و در شرایط آتی حدود 22 درصد از طول کانالهای منطقه دچار آبگرفتگی خواهند شد. شاخص پایداری شبکه نیز تحت تأثیر این بارشها بررسی و مشخص شد. پایداری سیستم زهکشی منطقه در شرایط فعلی 89/77 درصد و در شرایط آتی تحت سناریوهای RCP2.6 و RCP8.5 بهترتیب 73/77 و 61/77 درصد است. بهطور کلی، مشخص شد در دورۀ آتی تحت تأثیر هر دو سناریوی تغییر اقلیم حجم سیلاب و تعداد نقاط آبگرفتگی شبکه در مقایسه با شرایط کنونی افزایش چشمگیری نخواهد داشت.