تعیین ظرفیت خودپالایی رودخانۀ دیواندره با استفاده از مدل QUAL2Kw
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران
2 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران
doi
10.22059/ije.2019.274432.1031چکیده
مطالعات خودپالایی رودخانهها، اطلاعات کمی مورد نیاز برای محاسبۀ بار آلودگی قابل تحمل در محیط طبیعی رودخانه را فراهم میآورد و همچنین به فهم کاملتر از فرایندهای زیستمحیطی منجر میشود. هدف اصلی پژوهش حاضر، مدلسازی کیفیت آب رودخانۀ دیواندره و کاهش آلودگی رودخانه از طریق تطابق بیشتر میزان ورود آلایندهها در بازههای مختلف رودخانه با توان خودپالایی آن است. پژوهش حاضر به بررسی روند تغییرات خودپالایی رودخانۀ دیواندره برای پارامترهای اکسیژن محلول (DO)، اکسیژنخواهی بیولوژیکی (CBOD)، اکسیژنخواهی شیمیایی (COD)، اسیدیته (pH)، هدایت الکتریکی (EC)، دما و محاسبۀ درصد خودپالایی برای پارامترهای زوالپذیر BOD و COD پرداخته و به منظور پیشبینی چگونگی تغییرات آنها از مدل شبیهساز کیفی QUAL2Kw استفاده شده است. بهمنظور ارزیابی و اعتباریابی نتایج مدل، از شاخصهای آماری مربع تفاضلات (AME) و ریشۀ میانگین مربعات خطا (RMSE) استفاده شد. نتایج نشان میدهد بهدلیل اﻓﺰاﯾﺶ سکونتگاههای انسانی، ﺗأﺛﯿﺮ ﻓﺎﺿﻼبﻫﺎ، روانابهای کشاورزی و همچنین ورود رودخانههای فرعی چمزرد و یولگشتی، وﺿﻌﯿﺖ زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ رودﺧﺎﻧۀ دیواندره در بازههای انتهایی آن ﻧﮕﺮانﮐﻨﻨﺪه اﺳﺖ و اقدامات کنترلی را ایجاب میکند. از میان دو پارامتر کیفی زوالپذیر بررسیشده، خودپالایی BOD به میزان 75 درصد بیشتر از COD است. همچنین، دقیقترین شبیهسازی مربوط بهpH و در عین حال کمترین دقت شبیهسازی مختص به EC است.