بررسی اثرات نرخ ارز بر صادرات فرآوردههای لبنی در ایران: کاربرد الگوی مارکوف سوئیچینگ
نویسندگان
1 پژوهشگر مؤسسه پژوهشهای برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران
2 پژوهشگر مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران
doi
10.30490/aead.2023.362039.1513چکیده
محصولات لبنی از باارزشترین مواد غذایی است که تقریباً تمامی مواد لازم برای رشد و ادامه حیات انسان را داراست. بین محصولات غذایی ایران، محصولات لبنی رتبه نخست صادرات را به خود اختصاص داده و دارای نقشی مهم در ارزآوری کشور است. هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر نرخ ارز مؤثر بر صادرات فرآوردههای لبنی ایران است. بدین منظور، نخست، شرایط کنونی صادرات محصولات لبنی و همچنین، نوسانهای نرخ ارز مؤثر طی سالهای 1400-1370 در قالب عوامل مؤثر بر توسعه صادرات شناسایی شدند؛ سپس، آزمون این عوامل با استفاده از الگوی مارکوف سوئیچینگ صورت گرفت. یافتههای پژوهش نشان داد که متغیرهای نرخ ارز واقعی و تولید داخلی شیر به صورت مثبت و تورم به صورت منفی بر صادرات فرآوردههای لبنی مؤثرند؛ نرخ ارز مؤثر واقعی در هر دو رژیم مورد بررسی دارای اثر مثبت و معنیدار بر ارزش صادرات فرآوردههای لبنی است و در هر دو رژیم، تولید شیر داخلی اثر مثبت و معنیدار بر الگوی یادشده دارد؛ همچنین، در هر دو رژیم الگوی برآوردشده، تأثیر تورم بر صادرات لبنیات منفی و اما معنیدار بوده است. با توجه به نتایج مطالعه، افزایش نرخ واقعی ارز میتواند منجر به افزایش صادرات فرآوردههای لبنی شود. اما با توجه به اثرات متفاوت تغییرات نرخ ارز بر محصولات مختلف، توصیه میشود که در ارزیابی سیاستهای اقتصادی مانند سیاستهای کشاورزی، نرخ ارز واقعی محاسبهشده در پژوهش حاضر به کار برده شود.