بررسی آثار تغییر اقلیم بر برخی ویژگیهای هیدرولوژیک منابع آب استان اردبیل
نویسندگان
1 فارغالتحصیل دکتری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استادیار دانشکدۀ جغرافی دانشگاه تهران
doi
10.22059/ije.2019.282033.1120چکیده
تغییرات اقلیمی ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانهای در دورههای آینده، سبب ایجاد تغییراتی در بارش و دما میشود و این تغییرات به عنوان بزرگترین معضل قرن 21 بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک است. از این رو، بررسی تغییرات اقلیمی دورۀ آتی و آسیبپذیری منابع آب نسبت به آن ضروری است. برای پیشبینی آثار تغییر اقلیم روی وضعیت هیدرولوژیک استان اردبیل، ابتدا مقادیر متغیرهای اقلیمی برای دهههای آینده و تحت سناریوهای اقلیمی پیشیابی شد. سپس، با استفاده از خروجیهای بهوجودآمده از ریزمقیاسنمایی دادههای بزرگمقیاس مدل گردش عمومی جوّ استفادهشده، به شبیهسازی و پیشبینی وضعیت هیدرولوژیک منطقۀ مطالعهشده اقدام شد. نتایج برگرفته از شبیهسازیها توسط مدل بیلان بیانکنندۀ تغییرات نامحسوس و غیر معنادار جریان سطحی کل در دورۀ آتی در حوضههای بررسیشده نسبت به دورۀ مرجع است. با این حال، تغییر در پارامترهای اصلی اقلیمی نظیر بارش و دما روی اجزای جریان سطحی تأثیراتی حدود 30 درصد دارد، به طوری که میزان جریان سطحیای که روی زمین جاری میشود در تمامی سناریوها نسبت به دورۀ پایه کاهش مییابد که این امر ارتباط مستقیم با کاهش میزان بارشها در دورۀ آتی و نیز افزایش متوسط دمای منطقه دارد. در مورد ذخیرۀ آب زیرزمینی در منطقه نیز با توجه به کاهش محسوس بارش و نیز کاهش رطوبت در دسترس خاک و همچنین افزایش دما که به افزایش میزان تبخیر از سطح خاک منجر میشود، منطقه در دورۀ آتی تحت تمامی سناریوهای انتشار روندی کاهشی از خود نشان میدهد.
