مقایسۀ توانایی روشهای مختلف ترکیبی در ارزیابی آسیبپذیری آبهای زیرزمینی در آبخوان دشت قروه - دهگلان
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده علوم طبیعی دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
3 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/ije.2019.281985.1118چکیده
دشت قروه- دهگلان بزرگترین دشت استان کردستان است که از نظر کشاورزی اهمیت زیادی برای این استان دارد. در سالهای اخیر با توسعۀ کشاورزی، تمایل به استفاده از کودهای شیمیایی افزایش یافته و آبخوانهای این دشت را در معرض آلودگی قرار داده است. بنابراین، تعیین مناطق آسیبپذیر برای مدیریت نواحی در معرض خطر، امری ضروری است. در تحقیق حاضر آسیبپذیری آبخوان دشت قروه- دهگلان با استفاده از روشهای DRASTIC، SINTACS و SI بررسی شده است. برای دستیابی به نتایج بهتر، روشهای منفرد یادشده با روشهای ترکیبی نظارتشده شامل مدل فازی ساجنو، الگوریتم ژنتیک و نیز روشهای نظارتنشده شامل روش مربوط به شاخص همبستگی (CI) ترکیب شدند. نتایج نشان داد شاخص همبستگی هر سه روش ترکیبی بیشتر از روشهای منفرد (DRASTIC، SINTACS و SI) است و بین روشهای ترکیبی، مدل فازی ساجنو بیشترین شاخص همبستگی را دارد و همچنین ضریب همبستگی این روش از باقی روشهای ترکیبی و منفرد بیشتر است. مدل فازی ساجنو توانست 37 درصد ضریب همبستگی و 7 درصد شاخص همبستگی را نسبت به نتایج بهترین مدل منفرد افزایش دهد. بنابراین، روش ترکیبی نظارتشدۀ مدل فازی ساجنو برای ارزیابی آسیبپذیری آبخوان دشت قروه-دهگلان نسبت به بقیه روشها بهتر است. براساس مدل فازی ساجنو، بخشهای شمال غرب و جنوب شرق دشت پتانسیل آلودگی بیشتری نسبت به سایر مناطق آنجا دارند و باید محافظت بیشتری از این مناطق صورت بگیرد. بنابراین، میتوان از روش ترکیبی نظارتشدۀ مدل فازی ساجنو برای بررسی آسیبپذیری آبخوانهای دیگر نیز استفاده کرد.