فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده خرد شدن اراضی کشاورزی که به ‏صورت جدی، از پنجاه سال قبل، آغاز شده و در یک دهه اخیر، به‏‌گونه‌‏ای نگران‌‏کننده در حال افزایش بوده اســت، از موانع بســیار مهم برای تحقق توسعه پایدار و امنیت غذایی در کشور به ‏شمار می‌رود. پژوهش کاربردی حاضر، با هدف بررسی و تحلیل اندازه واحدهای بهره‌برداری کشاورزی و ارائه راهکارهای مناسب برای یکپارچه‌سازی اراضی، به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفت. گردآوری داده‌های پژوهش با بهره‌‏گیری از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی (پرسشنامه و مصاحبه) انجام پذیرفت؛ و در این ارتباط، برای دستیابی به راهکارهای یکپارچگی اراضی کشاورزی، از تحلیل سوات (SWOT) استفاده ‌شد. بدین منظور، بر اساس بررسی‌های اسنادی و کتابخانه‌ای و نیز مصاحبه‌ با برخی از کارشناسان و خبرگان، فهرستی از عوامل راهبردی (نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها) تهیه و با ارسال پرسشنامه، نسبت به ارزیابی عوامل داخلی (IEF) و خارجی (EFE) اقدام شد. میانگین نظرات اخذشده از 45 کارشناس ستادی و استانی وزارت جهاد کشاورزی آشنا به موضوع حاکی از آن بود که امتیاز ارزیابی عوامل داخلی (IEF) 2/72 و امتیاز ارزیابی عوامل خارجی (EFE) 2/94 است. برای تدوین راهبردهای یکپارچه‌سازی اراضی با ترکیب زوجی مؤلفه‌های چهارگانه قوت (S)، ضعف (W)، فرصت (O) و تهدید (T)، چهار گروه راهبردهای تهاجمی (SO)، رقابتی (ST)، محافظه‌‏کارانه (WO) و تدافعی (WT) برای یکپارچه‌سازی اراضی کشور استخراج شدند. همچنین، برای تعیین موقعیت راهبردی، از ماتریس داخلی و خارجی (IEM) استفاده ‌شد. با توجه به نتایج به ‏دست‌‏آمده، میانگین امتیاز ارزیابی عوامل داخلی (IEF) و ارزیابی عوامل خارجی (EFE) نقطه برخورد امتیاز ماتریس داخلی و خارجی در منطقه راهبرد تهاجمی (SO) قرار گرفت، بدین معنی که باید اقدامات یکپارچه‏‌سازی در قالب این نوع راهبرد و با استفاده از نقاط قوت داخلی و فرصت‌‌های خارجی انجام شود. بدیهی است که وزارت جهاد کشاورزی برای بهره‏‌گیری مناسب از هشت راهبرد‌‌ SO به‌‏دست‌‏آمده، باید با همکاری و مشارکت سایر دستگاه‌های مسئول، اجرای راهبرد‌‌های ST ،WT و WO را نیز مورد توجه قرار دهد.