بررسی وضعیت ربایش تاجی بارش در تعدادی از گونههای بوتهای (مطالعۀ موردی: پردیس دانشگاه فردوسی مشهد)
نویسندگان
1 استاد دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/ije.2019.278363.1076چکیده
به بخشی از بارندگی که توسط شاخ و برگ گیاهان گرفته میشود، برگاب گفته میشود. این بخش از بارندگی تبخیر میشود و به سطح زمین نمیرسد، بنابراین تأثیر زیادی بر بیلان آبی مناطق دارای پوشش گیاهی میگذارد. پژوهش حاضر در پردیس دانشگاه فردوسی مشهد طی مهرماه 1396 تا خرداد 1397 به منظور بررسی وضعیت ربایش تاجی بارش برای گونههای درمنۀ جارویی، ورک و اسپند انجام شد. هدف از تحقیق حاضر، بررسی میزان ربایش تاجی و نیز تأثیر مقدار و شدت بارش و درصد تراکم تاج پوشش گونههای درمنۀ جارویی، ورک و اسپند بر مقدار و درصد برگاب آنها طی دورۀ زمانی یادشده است. مقدار بارندگی در فضای باز و زیر بوتهها در گونههای یادشده پس از هر رویداد بارش اندازهگیری شد. همچنین، تراکم گونهها طی فصل پاییز تا بهار به صورت عمودی از سطح تاج پوشش آنها تصویربرداری شده و با استفاده از نرمافزار Arc GIS 10.3 محاسبه شد. براساس نتایج بهدستآمده، طی وقایع بارشی اندازهگیریشده بیشترین درصد برگاب برابر با 57/79 درصد در آذرماه برای گونۀ اسپند و کمترین درصد برگاب برابر 09/7 درصد در بهمنماه مربوط به گونۀ ورک است. مقدار کل برگاب سالانه برای گونههای درمنۀ جارویی، ورک و اسپند بهترتیب برابر 99/37 ، 83/30 و 32/54 میلیمتر به دست آمد که بهترتیب معادل 35/ 27، 19/22 و 11/39 درصد بارش است. نتایج آنالیز رگرسیونی با استفاده از نرمافزار 16.0 Spss نشان داد بین مقدار بارش با مقدار برگاب گونههای درمنۀ جارویی، ورک و اسپند و نیز فصل رشد گونۀ ورک با درصد برگاب آن در سطح 1 درصد، تداوم بارش با مقدار برگاب گونههای درمنۀ جارویی و اسپند و همچنین فرم رویشی گونههای مطالعهشده با مقدار برگاب آنها در سطح 5 درصد تفاوت معنادار وجود دارد.