طراحی مدل کسب‌وکار برای چابکی سازمان (مطالعة موردی: شرکت خودروسازی سایپا)

نویسندگان

1 استادیار دانشکدة مدیریت و حسابداری پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی گرایش استراتژیک، پردیس فارابی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jed.2015.55980
چکیده

دستیابی به جایگاه رقابتی مناسب برای یک شرکت، فقط با کمک مدل مناسب کسب‌وکار امکان‌پذیر است. هدف این پژوهش، طراحی مدل کسب‌وکار مناسب برای چابکی سازمان در شرکت سایپا است. پژوهش حاضر رویکردی کیفی دارد و از «نظریة برخاسته از داده‌ها» استفاده می‌کند. پس از انتخاب هفت نفر از خبرگان شرکت سایپا با روش نمونه‌گیری هدفمند و مصاحبة نیمه‌ساختاریافته، داده‌ها گردآوری شدند. سپس در سه مرحلة کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و درنهایت 53 گزارة مفهومی اولیه از کدگذاری باز، 18 گزارة مقوله‌ای از کدگذاری محوری و 6 عامل اصلی از کدگذاری انتخابی، شناسایی شد. نتایج تأیید می‌کند مقولة اصلی فرایند، «مدل کسب‌وکار» است که با توجه به عوامل علی (مانند قابلیت دسترسی فزاینده به فناوری، جهانی‌شدن بازارها و رقابت تجاری)، عوامل زمینه‌ای (مانند بسترسازی ساختاری و فرهنگی) و عوامل محیطی (مانند عوامل اقتصادی، اجتماعی، بین‌المللی و بازار) شکل گرفته است و از طریق راهبردهای مشتری، بازار، محصول، قابلیت پویا، زنجیرة ارزش و مالی، به سه دستۀ پیامد چابکی، تولید ثروت و کسب مزیت رقابتی پایدار منجر می‌شود.نتایج این پژوهش، اطلاعات محققان این حوزه را در زمینة اهداف، چالش‌ها و پیامدهای مدل کسب‌وکار چابک افزایش می­دهد.