فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طی سال‌های اخیر، پدیدۀ تغییر اقلیم به محور اصلی چالش‌های ناپایدارکنندۀ سکونتگاه‌های شهری تبدیل‌شده است. به‌طوری‌که امروزه بسیاری از شهرهای جهان با پیامدهای برآمده از تغییرات اقلیمی ازجمله افزایش سطح دما، کاهش میزان بارش، خشکسالی و کمبود آب، ناامنی غذایی، آلودگی هوا، تهدید سلامت انسان‌ها، تأثیر بر میزان تقاضای انرژی در فصول گرم و سرد و امثال آن مواجه هستند که تمامی این پیامدها در عمل بر زیست‌پذیری ساکنان این شهرها اثرگذار بوده است. در این ‌بین، شهرها می‌توانند بستر مناسبی برای پاسخ به اثرات تغییرات اقلیمی به‌صورت رویکردهای کاهش و سازگاری باشند. به همین منظور، پژوهش حاضر در راستای بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی بر زیست-پذیری شهر مشهد انجام‌گرفته است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش انجام، توصیفی- تحلیلی است. بدین ترتیب، مبتنی بر چارچوب سنجشی، پرسشنامه‌ای محقق ساخته براساس طیف لیکرت و با استفاده از روش گلوله‌برفی بین 40 نفر از متخصصان و پژوهشگران مرتبط با موضوع پژوهش در سطح شهر مشهد توزیع‌شده و برونداد آن با آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه، مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. نتایج بررسی داده‌های اسنادی در این پژوهش نشان می‌دهد که شهر مشهد طی پنج دهۀ اخیر با افزایش 2/8 درجه سانتی‌گرادی دما، کاهش 2/41 میلی‌متری بارش و کاهش 31 روزی تعداد روزهای یخبندان مواجه بوده که این موارد مبین وجود پدیده تغییر اقلیم در سطح این شهر است. همچنین نتایج حاکی از آن است که بین اثرات تغییرات اقلیمی و زیست‌پذیری شهر مشهد رابطه‌ای معنادار، معکوس و قوی برقرار بوده (ضریب همبستگی 922/0-) که این امر نشانگر آن است که تغییرات اقلیمی حادث‌شده در سطح شهر مشهد در عمل بر زیست‌پذیری این شهر اثرات سو داشته‌اند. از سوی دیگر، از بین اثرات اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و محیط‌زیستیِ تغییرات اقلیمی، اثرات محیط-زیستی (با ضریب رگرسیونی 602/0-)، بیشترین اثرگذاری را بر کاهش زیست‌پذیری شهر مشهد داشته است.