شبیهسازی عملکرد و تعیین تاریخ کاشت گندم دیم و آبی بر مبنای عوامل اقلیمی و محیطی در استان کرمانشاه با مدل آکواکراپ
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا- دانشگاه رازی کرمانشاه
2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد اقلیم شناسی کاربردی، گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه
3 دکترای آبیاری و زهکشی، استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه
doi
چکیده
گندم یکی از مهمترین محصولات استراتژیک کشاورزی است که در تأمین غذای ساکنین کشورمان اهمیت زیادی دارد. هدف از این تحقیق، ارزیابی کارایی مدل شبیهسازی گیاهی آکواکراپ در تعیین میزان عملکرد و تاریخ شروع کاشت گندم دیم و آبی در استان کرمانشاه است. به این منظور عملکرد گندم تحت شرایط کاشت دیم و آبی با استفاده از دادههای اقلیمی روزانه (شامل بارش، دماهای حداقل و حداکثر، تبخیروتعرق پتانسیل، سرعت باد و ساعات آفتابی) و همچنین سایر اطلاعات محیطی در پنج ایستگاه سینوپتیک استان در یک دورۀ 22 ساله (2013-1992) توسط مدل آکواکراپ شبیهسازی شد. از بین تاریخهای ورودی به مدل، تاریخی که بیشترین عملکرد محصول را داشت، بهعنوان بهترین تاریخ کاشت برای مناطق مورد نظر انتخاب گردید. نتایج تحقیق نشان داد، از نظر عملکرد، دشت روانسر برای کاشت گندم دیم و دشت سرپلذهاب برای کاشت گندم آبی مستعدتر است. عملکرد گندم نسبت به تغییر تاریخ کاشت حساسیت زیادی نشان داد. تاریخهای کاشت گندم دیم در ایستگاههای منطقه بین 18 مهر تا 29 آبان، و گندم آبی بین 18 مهر تا 19 آبان پیشنهاد گردید که با تاریخهای واقعی کاشت در منطقه مطابقت خوبی دارد. بهطورکلی، مدل آکواکراپ عملکرد و طول دورۀ کاشت گندم دیم و آبی را در شرایط آبوهوایی استان کرمانشاه بهخوبی شبیهسازی کرد و از اینرو میتواند بهعنوان یک ابزار مهم برای بررسی پتانسیل عملکرد گندم در این استان و استانهای با اقلیم مشابه مورد استفاده قرار گیرد.
