اثر شدت¬های مختلف نوری بر کالوس¬زایی و میزان رنگیزة کالوس¬ها در جداکشت¬های گلی و رویشی گل محمدی Rosa damascena Miller.) و گل سرخ مینیاتور (Rosa miniature)
نویسندگان
1 دانشیار بخش زیست شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد، بخش زیست شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
3 استاد بخش زیست شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22103/jab.2012.460چکیده
در این پژوهش، اثر نور و تاریکی بر کالوسزایی جداکشتهای رویشی (برگ، دمبرگ و ساقه) و گلی (گلبرگ، بساک و مادگی) و میزان رنگیزههای (کلروفیل و آنتوسیانین) کالوسها در دو گونهی Rosa damascena Mill. و Rosa miniature مقایسه شده است. ریزنمونه های سترون روی محیط MS که غلظتهای مختلف 6 بنزیل آمینوپورین (BAP) و 2 و 4 دی کلروفنوکسی استیک اسید (2, 4-D) به آن اضافه گردیده بود، کشت شده و در شدت نوری 1000، 2000 لوکس و تاریکی تیمار شدند. در مرحله تولید کالوس از جداکشتهای گل محمدی، غلظتهای 4 میلیگرم در لیتر 2, 4-D و 5/1 میلیگرم در لیتر BAP بهترین بازدهی را داشتند. بر عکس در گل سرخ مینیاتور جداکشت های مختلف در فرایند کال زایی نسبت به غلظت های مختلف هورمونی به شکل متنوعی پاسخ دادند. در همة جداکشتها، نور، بنیان گذاری کالوس را به تاخیر انداخت و تاریکی روند کالوس زایی را بسیار تسریع نمود. به علاوه، کالزایی جداکشتهای رویشی در هر دو گونه زودتر از جداکشتهای گلی شروع شد. قابل ذکر است که بنیان گذاری کالوس از ریز نمونههای گلی ورد مینیاتور یک هفته زودتر از گل محمدی آغاز گردید. نرخ رشد کالوس نیز در جداکشتهای ورد مینیاتور بیشتر از ورد محمدی مشاهده شد. بررسی میزان کلروفیل و آنتوسیانین کالوسها نشان داد که در تاریکی، تولید و تجمع این رنگدانه ها بسیار کم و در نور این مقدار به شکل قابل توجهی افزایش مییابد. در گل محمدی کالوسهای برگی و در گل سرخ مینیاتور کالوسهای ساقهای بیشترین مقدار کلروفیل و در هر دو گونه، کالوسهای دمبرگی و بساکی کمترین مقدار را در خود ذخیره کردند. همچنین میزان آنتوسیانین در کالوس های گلبرگ و مادگی هر دو گونه بیشتر از کالوس دیگر ریزنمونه ها بود در حالی که کمترین مقدار در کالوس بساک و دمبرگ گل سرخ مینیاتور و بساک گل محمدی مشاهده شد.
