تحلیل علمسنجی رابطه میان استرس و ویژگیهای محیط ساختهشده
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران
doi
10.22080/usfs.2025.27911.2477چکیده
زندگی در محیطهای شهری بهطور فزایندهای با چالشهای مختلفی مواجه است که استرس و خطرات مرتبط با سلامت روان را به همراه دارد. استرس بهعنوان یکی از رایجترین مشکلات انسانی، لزوم شناسایی عوامل مؤثر بر آن را بهشدت ضروری میسازد. باوجود پژوهشهای متعددی که در این زمینه انجام شده، فقدان یک بررسی جامع و نقشهای که نشاندهنده گستره این مطالعات باشد، بهوضوح احساس میشود. هدف این مطالعه، تحلیل علمسنجی مطالعات مرتبط با شناسایی و بررسی استرسورهای محیطی است تا بتواند مسائل و موضوعات اصلی و نوظهور، الگوهای همکاری و ساختارهای فکری در این حوزه را شناسایی کند. در این راستا، مؤلفههای مؤثر بر ایجاد استرس با توجه به ادبیات جهانی شناسایی و استخراج شدند. سپس با استفاده از نرمافزار Vos Viewer و تحلیل علمسنجی، به بررسی هم استنادی، هم نویسندگی، هم رخدادی واژگان و همچنین تحلیل واژگان براساس زمان وقوع پرداخته شد. یافتهها نشان میدهند که کلمات "استرس"، "سلامت روان" و "سلامت" به ترتیب بالاترین مجموع قدرت پیوند و تعداد دفعات همرخدادی را دارا بودهاند. همچنین، واژگان "کووید-19" و "تابآوری" بهعنوان کلمات نوظهور در این زمینه و مورد توجه پژوهشگران جدید شناسایی شدند.تحلیل همنویسندگی نشان میدهد که نویسندگان کشورهای آمریکا و انگلستان به ترتیب بیشترین تولید استنادات و میزان همکاری را با سایر کشورها داشتهاند. این پژوهش بهعنوان یک مرجع سیستماتیک و جامع، میتواند بهعنوان پایهای برای پژوهشهای آتی درزمینهٔ استرس و سلامت روان در محیطهای شهری به شمار آید. با توجه به تنوع موضوعات و حجم بالای پژوهشها در این حوزه، انتظار میرود که این مطالعه راهگشای پژوهشهای آینده و ایجاد چارچوبهای نظری جدید در این زمینه باشد.