برآیند تکنیک نقشههای شناختی و چیدمان فضا در امکانسنجی بهکارگیری حملونقل پاک با تأکید بر دوچرخه و اسکوتر برقی در معابر شهری (مطالعه موردی: شهر رشت)
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22080/usfs.2024.27360.2451چکیده
در دهههای اخیر حملونقلهای کوچک مقیاس به عنوان وسایل جابهجایی نوظهور و یک راه حل مبتکرانه حملونقل شهری با هدف ارائه گزینههای سفر در مسافتهای کوتاه به کار گرفته میشود. از این رو درکلانشهر رشت با توجه به عدم توزیع فضایی مطلوب کاربریهای خدماتی و ساختار ارگانیک کمعرض معابر شهری و افزایش تعداد خودروهای شخصی و نبود سیستم حملونقل عمومی متنوع باعث شده است تا مشکلاتی از قبیل افزایش ترافیک خودرویی و محیطزیستی، علیالخصوص در محدوده مرکزی شهر برای شهروندان ایجاد شود. هدف این پژوهش شامل استفاده از روش تحلیل نقشههای شناختی برای شناخت بهتر الگوهای حرکتی و با استفاده از روش چیدمان فضا، تدابیر و تغییرات ممکن و تحلیل وضعیت ساختار فضایی معابر محدوده انتخابی شهر رشت به منظور امکانسنجی استفاده از حملونقل پاک مورد بررسی و شناسایی قرار بگیرد و از طرفی پاسخ به سؤال پژوهش یعنی ارتباط میان یافتههای منتج از نقشههای شناختی و چیدمان فضا در خصوص تحلیل وضعیت بهکارگیری حملونقل پاک است. پژوهش حاضر از جهت روش، توصیفی - اکتشافی، از لحاظ ماهیت دادهها ترکیبی(کیفی-کمی) و به لحاظ زمان مقطعی است، روش تحقیق این پژوهش شامل دو فاز است، در ابتدا با استفاده از تکنیک نقشههای شناختی، مؤلفههای خوانایی (راه، لبه، گره، نشانه) توسط 70 نفر از شهروندان و گردشگران تکمیل شد. در بخش دوم با استفاده از تکنیک چیدمان فضا در نرمافزار UCL depth map 10 مؤلفههای مدنظر از تحلیلهای خطوط محوری (axial) شامل مؤلفه (اتصال، همپیوندی، عمق، انتخاب، کنترل، خوانایی) و تحلیل (segment) شامل مؤلفه (زاویه) خروجی گرفته شد. نتایج بهدستآمده حاکی از آن است که معابر چندگانهای به مرکزیت میدان اجتماعی شهرداری میتوانند مسیرهایی باشند که حملونقل پاک در آنها به کار گرفته شود.