تحلیلی بر تابآوری مناطق شهری مشهد در مواجهه با ناامنی آبی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، ایران
2 استاد گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22080/usfs.2024.27510.2459چکیده
امروزه ناامنی آبی یکی از بزرگترین خطرات برای رفاه جهانی محسوب میشود که شهرها را با مسائل و مشکلات عدیدهای در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، محیطی و نهادی مواجه ساخته است. بدین ترتیب، طی دهههای اخیر برای حل چالش ناامنی آبی و کاهش اثرات آن بر سطح سکونتگاههای شهری، راهحلها و دیدگاههای مختلفی مطرحشده است که یکی از مهمترین این راهحلها، توجه به مفهوم تابآوری شهری بوده که طی سالهای اخیر توجه زیادی را در حوزۀ شهرسازی به خود جلب نموده است. بایستی اذعان داشت که دستیابی به امنیت آبی در سطح سکونتگاههای شهری در بستر تابآوری شهری به تقسیمات کوچکتر یعنی مناطق شهری آن بستگی دارد که به همین منظور، پژوهش حاضر در راستای سنجش تاب-آوری مناطق 13گانه شهر مشهد در مواجهه با ناامنی آبی انجامگرفته است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و ازلحاظ ماهیت و روش انجام، توصیفی- تحلیلی است. بدین ترتیب، مبتنی بر چارچوب سنجشی، پرسشنامههایی محقق ساختهۀ طیف لیکرت و با استفاده از فرمول کوکران و روش گلوله برفی بین 400 نفر از شهروندان شهر مشهد، 40 نفر از کارشناسان شرکت آب و فاضلاب شهر مشهد و شرکت آب منطقهای خراسان رضوی و همچنین 40 نفر از متخصصان و پژوهشگران مرتبط با موضوع پژوهش در سطح شهر مشهد توزیع شده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که شهر مشهد نیز متأثر از ناامنی آبی و اثرات آن بوده و بیشتر مناطق آن از تابآوری لازم در مواجهه با ناامنی آبی برخوردار نیستند، طوری که تنها منطقه 13 شهر مشهد در سطح نسبتاً مطلوب قرار داشته و در مقابل مناطق 1 و 11 در سطح نسبتاً نامطلوب، مناطق 2، 8، 9، 10 و 12 در سطح نامطلوب و مناطق 3، 4، 5، 6 و 7 نیز در سطح خیلی نامطلوب از منظر توان تابآوری در مواجهه با ناامنی آبی قرار گرفتند که این مسئله نیازمند نگاه ویژه نهادهای متولی شهر است.