اصلاح یارانه‌های انرژی و مسیر زمانی مصارف انرژی (رهیافت مدل DCGE)

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

doi
10.22059/jte.2014.53188
چکیده

اصلاح یارانه‎های انرژی در سال‌های اخیر موجب شده است که در نتیجة واکنش خانوارها و بنگاه‌ها رشد اقتصادی کشور تحت تأثیر قرار بگیرد. هرچند در کوتاه‌مدت مصرف انرژی و رشد اقتصادی کاهش می‌یابد، انتظار می‌رود در میان‌مدت و بلندمدت، بر اثر تعدیل رفتار کارگزاران اقتصادی، رشد اقتصادی افزایش یابد. متناسب با این تغییرات، مصرف انرژی نیز تجربة متفاوتی نسبت به گذشته خواهد داشت. در این مطالعه تلاش شده است تعدیل رفتار کارگزاران اقتصادی در نتیجة اصلاح یارانه‌های انرژی در یک افق بلندمدت در چارچوب مدل تعادل عمومیِ قابلِ محاسبة پویا مدل‌سازی شود و در چارچوب یک الگوی پویا مسیر زمانی مصرف انرژی در هر دو بخش‌ـ مصرف نهایی و مصرف واسطه‌ـ با ارائة سناریوهای مختلف شناسایی گردد. برای حل مدل و اجرایِ سناریوهای مختلف از داده‌های جدول داده- ستادة 1383 و نرم‌افزار GAMS استفاده شد. نتایج حاصل از سناریوهای مختلف نشان می‌دهد که در همة سناریوها مصرف نفت و فرآورده‌های نفتی واکنش شدیدی در مقایسه با سایر انواع انرژی، در نتیجة اصلاح قیمت‌های انرژی در هر دو بخش، خواهند داشت. همچنین، نتایج مطالعه نشان می‌دهد رشد مصرف انرژی در همة سناریوها، در مقایسه با رشد تولید، کُندتر خواهد شد و اقتصاد در دورة میان‌مدت و بلندمدت به مسیر رشد خود بازخواهد گشت. از این رو، حمایت از تسریع تعدیل در رفتار کارگزاران اقتصادی می‌تواند از آثار منفی اصلاح قیمت‌‌های انرژی در رشد اقتصادی کشور بکاهد.