اثر سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر توسعة تجارت درونصنعتی دوجانبة ایران و ترکیه
نویسندگان
1 استاد، دانشکدة علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
2 استادیار، دانشکدة علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکدة علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
4 کارشناس ارشد اقتصاد
doi
10.22059/jte.2014.53194چکیده
تجارت درونصنعتی به صادرات و واردات همزمان کالاها و خدماتی اطلاق میشود که در یک گروه صنعتی مشابه دستهبندی میشوند. اهمیت توسعة تجارت درونصنعتی بین شرکای تجاری در استفاده از تنوع در یک محصول خاص و همچنین انتقال تکنولوژی و دانش فنی تولید است. ایران نیز در راه پیشرفت و توسعة روابط برونمرزی تجاری خود نیازمند الگویی مناسب برای تولید و صادرات کالاها و همچنین واردات مواد و کالاهای مورد نیاز است که از تنوع و فناوری بالایی برخوردار باشند. ترکیه یکی از شرکای تجاری مهم ایران است که، با توجه به همسایگیِ آن با ایران، روابط اقتصادی بین دو کشور نیز به مرور زمان به سمت تجارت درونصنعتی گسترش یافته است. با این حال، از عوامل اثرگذار در روابط آتی تجاری دو کشور میتوان به سرمایهگذاری مستقیم خارجی اشاره کرد، که در توسعة تجارت درونصنعتی دوجانبه بین آنها میتواند بسیار اهمیت داشته باشد. در این مقاله به موضوع مذکور در قالب بررسی یک فرضیه پرداخته شده است. بنابراین، در قالب یک الگوی اقتصادیسنجی اثر سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر تجارت درونصنعت ایران و ترکیه در اکثر صنایع کارخانهای، با استفاده از دادههای تلفیقی، طی دورة 1996 ـ 2010، ارزیابی شده است. ذکر این نکته لازم است که شاخص تجارت درونصنعت (IIT) با استفاده از معیار گروبل- لوید و بر اساس طبقهبندی دورقمی کدهای (ISIC) محاسبه شده است. نتایج تجربی نشان میدهد که جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی اثر مثبت و معنیداری در جریان تجارت درونصنعتی ایران و ترکیه و توسعة آن داشته است.