ارزیابی تطبیقی روش‌های برآورد مقدار بارندگی در حوضه دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 استادیار آب و هواشناسی دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه تبریز

3 دانشگاه ارومیه

4 دانشگاه تبریز

doi
چکیده

  بارندگی یکی از مهم­ترین عناصر تعیین­کننده اقلیمی می­باشد و اندازه­گیری و برآورد دقیق مقدار آن اهمیت زیادی دارد. هدف این تحقیق، ارزیابی کارایی الگوریتم 3B42 ماهواره TRMM و ارائه مدل نمایی و مدل مفهومی ابر برای برآورد مقدار بارندگی شش ساعته در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و اعتبارسنجی این داده­ها با استفاده از داده­های ایستگاه­های زمینی و همچنین مقایسه این روش­ها در حوضه جهت انتخاب مناسب­ترین مدل می­باشد. در این تحقیق از داده­های ساعتی بارش، دما، فشار هوا و دمای نقطه شبنم 16 ایستگاه سینوپتیک واقع در حوضه دریاچه ارومیه با طول دوره آماری 2007 تا 2011، داده­های نرخ بارندگی سه ساعته 3B42-V6 ماهواره TRMM با تفکیک مکانی 25/0 درجه و تصاویر باند مادون قرمز حرارتی ماهواره متئوست 7 در فواصل زمانی شش ساعته استفاده شده است. نتایج تحقیق بیانگر مطابقت قابل قبول داده­های بارش برآورد شده با مقادیر ثبت شده ایستگاه­های زمینی می­باشد. نتایج مقایسه این روش­ها جهت انتخاب مدل بهینه، نشان می­دهد که مدل نمایی، بالاترین میزان ضریب تعیین (برابر 61/0) را دارد و علاوه بر همبستگی بالا، به دلیل داشتن مقادیر کم شاخص­های RMSE و MAE، دارای کارایی قابل قبولی در برآورد بارندگی این حوضه می­باشد. بنابراین این مدل را می­توان به عنوان مناسب­ترین مدل برآورد بارندگی در حوضه دریاچه ارومیه معرفی نمود.