فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  تکرار وقوع مخاطرۀ سیلاب در سراسر جهان در حال افزایش است؛ با این حال در بسیاری از مناطق دنیا، به‌ویژه کشورهای در حال توسعه، ‌نظارتی بر داده‏های دقیق در توصیف احتمال خطر سیلاب ندارند. در پژوهش حاضر پهنه‌بندی ژئومورفولوژیکی مخاطرۀ سیلاب رودخانۀ‏ گاماسیاب انجام ‏شده‏ است که از جنوب شهر صحنه، در شرق استان کرمانشاه، جریان دارد. به منظور شبیه‌سازی سیلاب از مدل هیدرودینامیکی یک‌بعدی HEC_RAS استفاده شده ‏است و پردازش داده‏های ژئومتری در محیط GIS توسط الحاقی HEC–GEORAS انجام شده‏ است. با استفاده از نرم‏افزار SMADA با توزیع پیرسون تیپ 3، دبی پیک لحظه‏ای برای دورۀ بازگشت‏های مختلف محاسبه شد. با توجه به الگوی رودخانه، منطقه به چهار بازۀ مختلف تقسیم‏ شد و ضریب زبری مانینگ برای هر بخش جداگانه به دست آمد. نتایج به‌دست‌آمده از مدل نشان می‌د‏هد با مقایسۀ‏ دو دورۀ بازگشت 25 ساله که مساحتی حدود 87/23 کیلومترمربع و دورۀ بازگشت 100 ساله با مساحتی ‌حدود 1/42 کیلومترمربع از اراضی کشاورزی، مناطق مسکونی (روستایی) و مراتع تحت مخاطرۀ سیلاب قرار گرفته‏اند. با توجه به نتایج، میزان خسارت سیلاب 100 ساله نسبت به 25 ساله به طور متوسط بیش از 6/25 درصد بوده ‏است. همچنین، عرض پهنای سیلگیر در بازه‏های دوم، سوم و چهارم نشان می‏دهد ‌از تعیین حد بستر براساس دورۀ بازگشت 25 ساله نتایج مطلوبی به دست نیامده است و باید ویژگی‏های دیگر رودخانه از جمله مورفولوژی بستر، عمق رودخانه و الگوی رودخانه را بررسی کرد.