مقایسۀ روشهای سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی (ANFIS)، وزندهی معکوس فاصله و زمینآمار در تخمین سطح ایستابی (مطالعۀ موردی: دشت دهگلان، استان کردستان)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ هیدروژئولوژی، دانشگاه ارومیه
2 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه ارومیه
3 استادیار گروه علوم زمین، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه کردستان
doi
10.22059/ije.2018.264081.937چکیده
افت سطح ایستابی از نظر مدیریتی بسیار اهمیت دارد و میتواند تأثیرات منفی مانند نشست زمین، افزایش هزینۀ برداشت و کاهش کیفیت آب زیرزمینی را در پی داشته باشد. آب زیرزمینی مهمترین منبع تأمین آب در دشت دهگلان بوده و برداشت زیاد، سبب کاهش سطح ایستابی در این دشت شده است. این دشت با وسعتی حدود 780 کیلومترمربع، یکی از دشتهای ممنوعۀ استان است و با افت سطح آبخوان نزدیک به 37 متر، بین دشتهای استان بیشترین افت را داشته است. هدف از پژوهش حاضر، مدلسازی سطح آب زیرزمینی و مقایسۀ عملکرد روش سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی با روشهای وزندهی معکوس فاصله، کریجینگ و کوکریجینگ است. به این منظور، از دادههای سطح ایستابی 44 حلقه پیزومتر دشت دهگلان مربوط به شهریور 1395استفاده شده است. نتایج بهدستآمده بیان میکند که رفتار بار هیدرولیکی در قسمتهای مختلف آبخوان، متفاوت است و در نتیجه بهکارگیری صرف دادههای مکانی بار هیدرولیکی برای مدلسازی، نتایج رضایتبخشی ندارد. سطح ایستابی در دشت دهگلان، با توپوگرافی بیشترین همبستگی را دارد و سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی با بهکارگیری پارامتر کمکی توپوگرافی دارای 07/0RMSE=، 005/0MSE=، 06/0MAE=، 04/0MBE= و 88/0=R2 بوده و نسبت به سایر روشها عملکرد بهتری داشته است.