بهینهسازی مدل دراستیک و سینتکس در ارزیابی آسیبپذیری آبخوان دشت شبستر
نویسندگان
1 استاد، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
4 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/ije.2018.264421.940چکیده
دشت شبستر منطقۀ فعالی از نظر کشاورزی است و استفاده از منابع آب زیرزمینی در آن بهعلت کمبود آب سطحی اهمیت بسیار زیادی دارد. رشد روزافزون جمعیت و فعالیتهای صنعتی و کشاورزی و به تبع پسماندهای ناشی از آنها، احتمال آلودگی این آبخوان را افزایش میدهد. بنابراین، ارزیابی آسیبپذیری آبخوان این دشت برای توسعه، مدیریت و تصمیمهای کاربری اراضی، چگونگی پایش کیفی منابع آب زیرزمینی و جلوگیری از آلودگی این منابع، بسیار مفید است. در مطالعۀ حاضر بهمنظور ارزیابی آسیبپذیری آبخوان دشت شبستر از روش دراستیک و سینتکس استفاده شده است. با توجه به اینکه رتبهها و وزنهای مدلهای آسیبپذیری تا حدودی به نظر کارشناسی مربوط است، برای بهبود رتبهها در هر دو مدل دراستیک و سینتکس از روش ویلکوکسن و بهمنظور بهینهسازی وزنها، از روش آماری ساده و الگوریتم ژنتیک استفاده شد. در نهایت، مدلهای بهینهشدۀ ویلکوکسن-آماری- دراستیک-، ویلکوکسن-الگوریتم ژنتیک- دراستیک-، ویلکوکسن-آماری- سینتکس و ویلکوکسن- الگوریتم ژنتیک- سینتکس ساخته شد. در تمام مدلهای بهینهسازی ضریب تعیین بین غلظت نیترات و شاخص آسیبپذیری مربوط به آن نسبت به مدل اولیه افزایش یافت. ضریب تعیین بالاتر مدل سینتکس-ویلکوکسن-الگوریتم ژنتیک (46/0=) نسبت به دیگر مدلهای بهینهشده نشاندهندۀ کارایی بهتر آن در منطقۀ مطالعهشده است.