تحلیل مؤلفههای تأثیرگذار بر تحقق مدیریت بحران در مقیاس محلی (مطالعۀ موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
10.22080/usfs.2023.25984.2380چکیده
در رویکرد کاهش خطرپذیری سکونتگاهها، جریانسازی مدیریت ریسک در برنامههای محلی با توجه به محلی بودن مخاطرات و اثرات آنها، گام مهمی برای ارائهی یک چارچوب استراتژیک برای اجرای پروژههای مدیریت بحران محسوب میشود. با توجه به ضرورت کاربست مدیریت بحران در برنامههای محلی، هدف از پژوهش حاضر بررسی مؤلفههای تأثیرگذار بر تحقق مدیریت بحران در مقیاس محلی بهمنظور مواجهه با اثرات انواع بحرانها در کلانشهر تبریز بوده است. روش تحقیق در مطالعهی حاضر کمی-کیفی با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی-اکتشافی است که در راستای تحلیل اطلاعات از مدل حداقل مربعات جزئی در نرمافزار Warp-PLS و رویکرد دادهبنیاد در نرمافزار MAXQDA استفاده شده است. جامعهی آماری تحقیق نیز شامل مدیران، مسئولان و نخبگان دانشگاهی کلانشهر تبریز بوده که با توجه به مشخص نبودن تعداد جامعهی آماری، تعداد حجم نمونه با استفاده از فرمول کوهن در سطح اطمینان 95 درصد، 100 نفر تعیین شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که بیشترین تأثیرگذاری بر تحقق مدیریت بحران در مقیاس محلی تبریز مربوط به متغیرهای تأکید بر برنامهریزی محلی و پایین به بالا در نظام مدیریت بحران، اختصاص بودجهی سالانه به دولتهای محلی (شهرداریهای مناطق) بهمنظور اقدامات مدیریت بحران، بهرهمندی از افراد باصلاحیت دانشی در نظام مدیریت بحران هر منطقه و وجود سامانهی اطلاعاتی پویا در شهرداریهای مناطق دهگانه بهمنظور دستیابی به اطلاعات مکانی توزیع و شدت خطرات بوده که به ترتیب امتیاز هرکدام 74/0، 69/0، 66/0 و 65/0 محاسبه شده است. همچنین بهمنظور جریانسازی مدیریت بحران در سطوح محلی نیاز به رویکرد یکپارچه با درنظرگیری عوامل علی همچون ساختار سازمانی و سیاستها و قوانین، میانجی (محیط خرد) همچون تهیهی نقشههای خطر و سناریوهای ریسک منطقهای و زمینهای (محیط کلان) مانند برنامههای آگاهی و آموزش عمومی احساس میگردد.