شناسایی اسنادهای خوشبینانه و بدبینانه مادر در ارتباط با نوجوان
نویسندگان
1 دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار پزشکی اجتماعی گروه بهداشت خانواده، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22108/ppls.2022.131799.2239چکیده
هدف مطالعۀ حاضر، شناسایی اسنادهای خوشبینانه و بدبینانه مادر در ارتباط با نوجوان بود. پژوهش به روش کیفی انجام شد. با روش نمونهگیری هدفمند، 10 مادر دارای نوجوان 12 تا 18 ساله انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها بهصورت مصاحبه نیمهساختاریافته چهره به چهره بود. تحلیل دادهها با روش تحلیل تماتیک انجام شد. پنج مضمون اصلی با استخراج و کدگذاری مصاحبهها به دست آمد که عبارتاند از: خوشبینی دیدن نکات مثبت از دریچه یک ذهن مثبتگرا، بدبینی دیدن نکات منفی از دریچه یک ذهن منفیگرا، خوشبینی تسهیلگر رابطه خوب و مؤثر والدین با نوجوان، اسنادهای خوشبینی (تداوم، علت و شخصیسازی) و چالشهای فرزندپروری است. براساس پژوهش، هنگامی که مادر از اسنادهای خوشبینانه در تعامل با نوجوان استفاده میکند، روابط سازندهای بین نوجوان و مادر به وجود میآید، رضایت و آرامش بیشتری بین آنها ایجاد میشود و مادر با چالشهای فرزندپروری کمتری مواجه میشود. درمقابل، استفاده از اسنادهای بدبینانه به کلافکی و عصبانیت بیشتر نوجوان منجر میشود. نارضایتی، نداشتن آرامش و تنشداشتن از پیامدهای استفاده از اسنادهای بدبینانه است؛ بنابراین، آشنایی مادران با اسنادهای خوشبینانه و بدبینانه در روابط سازنده با نوجوان نقش بسزایی دارد.