ارزیابی مزرعه ای و ملکولی مقاومت گندم های ایرانی به فوزاریوم سنبله گندم
نویسندگان
1
2
3
doi
10.22103/jab.2009.1150چکیده
بیماری فوزاریومی سنبله گندم یکی از بیماریهای مهم گندم در ایران است که در استانهای مازندران، گلستان، اردبیل (مغان) و فارس از اهمیت بالایی برخوردار است. مهمترین عامل این بیماری قارچ Fusarium graminearum میباشد. ارزیابی اولیه، 3350 نمونه از گندمهای نان بانک ژن گیاهی ملی ایران نسبت به فوزاریوم سنبله، تعدادی از آنها مقاومت نشان داند. بیست و دو نمونه مقاوم به همراه یک شاهد مقاوم و یک شاهد حساس، در پاییز 1381 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی قراخیل ساری ارزیابی پیشرفته شدند. برای ارزیابی مقاومت به پنج جدایه قارچ فوزاریم که بیماریزایی شدیدتری داشتند، در پنج مرحله مایه زنی افشانهای پیش از غروب آفتاب با غلظت 104×3 ماکروکنیدی در میلی لیتر انجام شد. صفات مهم زراعی یاداشت برداری شدند. برای ارزیابی مقاومت نمونه ها در سه مرحله 10، 14 و 18 روز پس از آلودگی، شاخص آلودگی سنبله، شدت بیماری و درصد آلودگی دانه برای نمونهها تعیین شد. سطح زیر منحنی پیشرفت آلودگی (AUPDC) محاسبه شد. نتایج نشان داد که تعدادی از نمونهها در مقایسه با شاهد مقاوم از مقاومت مطلوبی برخوردار بودند. با گروهبندی (کلاستر بندی) نمونهها نیز در یک گروه قرار گرفتند. برای به دست آوردن نشانگرهای SSR Simple Sequence Repeats)) پیوسته با مقاومت در نمونهها، از ده جفت آغازگر استفاده شد. نتایج به دست آمده آزمایشگاهی نشان داد که نمونههای ذکر شده دارای تک باند اختصاصی مقاومت به بیماری بوده و آغازگرهای GWM234، GWM340 و GWM251 با بهینه سازی شرایط آزمایش و تعداد نمونههای بیشتر میتوانند نمونههای مقاوم را از حساس تفکیک کنند.