فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علم جریان زیست‏محیطی، ابزاری رایج برای ارزیابی پیامدهای تغییر رژیم‏های جریان بر اکوسیستم‏های آبی و تأمین حداقل جریان در حفاظت از گونه‏های آبزی است. هدف از پژوهش حاضر، فراهم‌کردن ملزومات برای مهیاشدن ابزار ارزیابی و طراحی پروژه‏های احیا و باززنده‏سازی زیستگاه رودخانة زرین‏گل با استفاده از شاخص‏های اکوهیدرولیکی، هیدرومورفولوژیکی مبتنی بر شبیه‏سازی مطلوبیت زیستگاه است. به این منظور بر پایة چارچوب تحقیق، پس از مطالعات میدانی و توسعة مدل مطلوبیت زیستگاه برای گونة هدف، شبیه‏سازی هیدرودینامیکی جریان صورت گرفت و در نهایت رژیم جریانات اکولوژیک استخراج شد. نتایج نشان داد مدل River2D با برقراری ارتباط بین خصوصیات جریان مورد نیاز گونة سیاه‏ماهی C.Capoeta gracilis و استفاده از روابط هیدرولیکی و هیدرولوژیکی، بیشترین و کمترین رژیم جریان مورد نیاز برای حفظ اکوسیستم رودخانة زرین‏گل را با توجه به نیازهای اکولوژیکی در ماه‏های فروردین و مهر به‌ترتیب معادل 09/5 و 89/0 مترمکعب بر ثانیه، با میانگین 79/1 مترمکعب بر ثانیه (معادل 84 درصد جریان طبیعی رودخانه) برآورد می‏‌کند. طبق نتایج تحقیق‌ حاضر، در مطالعات زیست‏محیطی منابع آب و مهندسی رودخانه، مدل دوبعدی هیدرودینامیکی River2D، قادر به شبیه‏سازی جریان، مدل‏سازی مطلوبیت زیستگاه گونة هدف و پیش‏بینی دینامیک زیستگاه برای محافظت از زیستگاه مناسب ماهی در اکوسیستم‏های رودخانه‏ای است. محاسبة جریان زیست‏محیطی می‏تواند تخمین مناسبی برای ارزیابی پاسخ اکولوژیکی رودخانه به تغییرات مورفولوژیکی ایجادشده بر اثر فرایندهای هیدرولوژیکی و هیدرولیکی باشد.