مکان یابی ژن های کمی کنترل کننده میزان سدیم و پتاسیم در برنج تحت تنش شوری
نویسندگان
1 دانشیار اصلاح نباتات، قطب علمی تنشهای محیطی در غلات، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 مرکز تحقیقات بین المللی برنج (IRRI)، لوسبانیوس، فیلیپین
3 دانشیار گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبدکاووس، ایران
4 گروه بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه شاهد
5 آمل آمل-کیلومتر8 جاده بابل صندوق پستی 145 موسسه تحقیقات برنج در مازندران
6 مرکز تحقیقات بین المللی برنج (IRRI)، لوسبانیوس، فیلیپین
7 اصفهان اصفهان - دانشگاه صنعتی اصفهان
8 بخش زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان
9 استاد دانشکده کشاورزی گروه اصلاح نباتات
doi
10.22103/jab.2009.1151چکیده
این بررسی با هدف نقشهیابی QTL های کنترلکننده تحمل به شوری با استفاده از لاین بسیار متحمل FL478 در موسسه تحقیقات بین المللی برنجIRRI ، در سالهای1384 تا 1386 اجرا گردید. ارزیابی فنوتیپی 2350 لاین BC3F4 حاصل از تلاقی ژنوتیپهای IR29 ×FL478، در مرحله گیاهچه در شرایط کنترل شده برای صفات امتیاز تحمل به شوری ژنوتیپها، میزان انباشت سدیم و پتاسیم در برگ چهارم و نسبت آنها، بر وجود تفاوت معنیدار بین فامیلهای تلاقی برگشتی دلالت داشت. نتایج نشان داد که پایین بودن نسبت +Na+/Kدر لاین FL478، عمدتاً از طریق جذب کمتر سدیم رخ میدهد. نتایج مکان یابیQTL ها با ژنوتیپیابی انتخابی 500 تک بوته کرانهای با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره، بیانگر وجود بیشترین و کمترین تعداد QTL به ترتیب، برای غلظتهای Na+ و K+بود. مکانیابی فاصلهای مرکب نشان داد که علاوه بر کروموزوم 1، کروموزمهای 6، 8 و 10 دارای QTL های مهم و تأثیرگذار بر تحمل به شوری در مرحله گیاهچه میباشند. برای غلظت سدیم در برگ چهارم یک QTL در ناحیه Saltol مکانیابی شد، در حالیکه برای امتیاز تحمل به شوری، غلظت پتاسیم و نسبت سدیم به پتاسیم QTL تأثیرگذاری در ناحیه فوقانی Saltol شناسائی شد. برای امتیاز تحمل به شوری، مکانهای ژنی بزرگاثری روی کروموزوم های 1، 3 و 6 مکانیابی شدند. برای غلظت سدیم و نسبت سدیم به پتاسیم، کروموزومهای 1، 6، 10 و 12 دارای QTL های بزرگاثر بودند که منشاء اکثر آنها FL478 بود. همچنین، هیچگونه اپیستازی معنیداری نیز بینQTL ها دیده نشد. بنابراین، در اصلاح به کمک نشانگر و با استفاده از لاین FL478 به عنوان یکی از متحملترین لاینهای اصلاحی، لازم است هرمسازی QTL ها و ادغام همزمان چند QTLبزرگ اثر به ارقام مدنظر قرار گیرد.
