سنجش و ارزیابی شاخص‌های بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهوازبا استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیار مارکوس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22080/usfs.2024.26909.2421
چکیده

بلندمرتبه‌سازی و توسعۀ فضایی در ارتفاع، محصول رشد جمعیت، افزایش شهرنشینی و کمبود زمین مناسب برای ساخت‌وساز است که در دهه‌های اخیر رواج یافته است. شکل‌گیری این‌گونۀ ساختمان‌ها با توجه به ویژگی‌های آن، در کنار آثار مثبت، محدودیت‌ها، تهدیدها و مشکلاتی عدیده را به همراه دارد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های بلندمرتبه‌سازی شهری در شهر اهواز از دیدگاه خبرگان و صاحب‌نظران انجام گرفته است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش‌شناسی به شیوه کیفی-کمی انجام شده است. در بخش کیفی اطلاعات از طریق مصاحبه با 5 نفر خبره که به شکل هدفمند انتخاب شده بودند به اشباع نظری رسید و روش تحلیل مضمون شش شاخص (اجتماعی، کالبدی، اقتصادی، زیرساختی، زیست پذیری و محیطی) شناسایی شد. طی نمونه‌گیری هدفمند، 30 نفر از متخصصین این موضوع و خبرگان و صاحب‌نظران انتخاب شده است. سپس در بخش کمی با استفاده از تصمیم‌گیری چندمعیاره MARCOS و وزن معیارها با روش تحلیل سلسله مراتبی محاسبه شده است. نتایج حاصل از مدل مارکو نشان داد که از بین شاخص‌های تأثیرگذار بر بلندمرتبه‌سازی شهری، شاخص اقتصادی با امتیاز 727/0، شاخص محیطی با امتیاز 716/0 ، شاخص زیرساختی با امتیاز 709/0 رتبه اول تا سوم را به خود اختصاص دادند که بیشترین تأثیر را بر بلندمرتبه‌سازی شهری داشته‌اند  شاخص اجتماعی با امتیاز-636/0در پایین‌ترین سطح قرار که کمترین تأثیر را در بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهواز داشته‌اند که نتایج حاکی از آن است که مدل مارکوس در برابر تغییرات احتمالی در اهمیت معیارهای تصمیم‌گیری حساس بوده و پایداری روش در انتخاب مهم‌ترین شاخص‌های بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهواز نشان داده شده است. و درنهایت پیشنهاد می‌شود جهت تحقق بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهواز به 6 شاخص به‌دست‌آمده در این تحقیق بالاخص شاخص‌های اقتصادی و محیطی نگاه ویژه‌ای داشت