کاربرد الگوریتم فراابتکاری بهینه‌سازی کلونی مورچه در تخصیص بهینۀ منابع آب چاه نیمۀ سیستان تحت سناریوهای مدیریتی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار علوم اقتصادی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22059/ije.2017.244397.764
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تخصیص بهینۀ منابع آب مخازن چاه نیمۀ سیستان تحت سه سناریو‌ی مدیریتی با استفاده از تکنیک فراابتکاری جامعۀ مورچگان است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد بهترین مقدار تابع هدف (حداکثرسازی میزان تأمین آب) با استفاده از الگوریتم یادشده 5/82 میلیون مترمکعب بوده است. همچنین، در سال‌های اولیه مقدار رهاسازی بهینۀ الگوریتم مورچگان 21 و میزان تقاضا 3/98 میلیون مترمکعب به دست آمده که به مقدار 3/77 میلیون مترمکعب عدم تأمین نیاز وجود داشته است. عملکرد الگوریتم مورچه در سناریوی خط لولۀ دوم آب شرب به زاهدان به تابع هدف بهینه نزدیک‌تر شده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، میانگین مقادیر تابع هدف در سناریوی تثبیت ریزگردها 0593/100 بود، از این رو پس از مدتی رهاسازی برای بخش کشاورزی دیگر امکان‌پذیر نخواهد بود. نتایج سناریوی توسعۀ سطح زیر کشت بر اساس افق 1404 نشان داد تقاضا در ابتدای دوره کم است و به‌تدریج با توسعۀ کشاورزی در منطقه، میزان تقاضا افزایش می‏یابد. از این رو، پیشنهاد می‏‌شود با گسترش حقابۀ ایران از افغانستان، بتوان مشکلات و خشکسالی‌های چند دهۀ اخیر را برطرف کرد.