فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: همه‌گیری کووید-۱۹ به عنوان یک چالش جهانی، نیازمند پاسخ‌های خط‌مشی کارآمد در سطوح ملی است. با توجه به تجربه گسترده ایران از این همه‌گیری و تنوع اقدامات اتخاذ شده، تعیین و ارزیابی خط‌مشی‌های موثر در این بستر خاص از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه در پی آن است تا با طراحی یک بسته خط‌مشی منسجم، به بهبود پاسخ به همه‌گیری در ایران کمک کند.مواد و روش‌ها: این مطالعه با رویکردی ترکیبی در دو گام اصلی انجام شد. گام اول با انجام یک مرور نظام‌مند بر مطالعات سال‌های 1399 تا 1402، به شناسایی خط‌مشی‌های کلیدی پاسخ به همه‌گیری کووید-۱۹ پرداخت. در گام دوم، با نظرسنجی ساختاریافته از ۱۰ خبره حوزه سیاست‌گذاری و مدیریت بحران، خط‌مشی‌های شناسایی‌شده اعتبارسنجی و اولویت‌بندی شدند. سپس با به‌کارگیری روش‌های تحلیل ساختاری-تفسیری (ISM) و دیمتل (DEMATEL)، روابط سلسله‌مراتبی و علّی-معلولی میان خط‌مشی‌ها تحلیل شده و در نهایت بسته خط‌مشی یکپارچه طراحی گردید.یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که خط‌مشی‌های مواجهه با بیماری کووید-19 به تلاش برای دستیابی به دسترسی عادلانه به واکسن‌ها و طراحی بسته‌ی درمانی جامع معطوف بوده است، بر ضرورت منعطف‌بودن بسته‌ برای مواجهه با تغییر شکل ویروس و طراحی یک بسته‌ی درمانی از طریق اتخاذ یک رویکرد واحد برای کاهش خطرات جهانی ناشی از بیماری‌های عفونی درپی افزایش اثربخشی است. یافته‌های کمی مبتنی بر تحلیل‌های ISM-DEMATEL نشان داد که از میان سه خط‌مشی شناسایی‌شده، دو خط‌مشی «گسترش دسترسی عادلانه» و «منعطف‌سازی بسته پاسخ» با بالاترین مقادیر تأثیر ساختاری در سطح اول قرار گرفتند، در حالی که خط‌مشی «اتخاذ رویکرد واحد جهانی» با مقادیر تأثیر پایین‌تر در سطح دوم جای گرفت. این نتایج عددی بر اساس داده‌های ماتریسی حاصل از نظرسنجی ۱۰ خبره به‌دست آمده است.نتیجه‌گیری: خط‌مشی گسترش تلاش برای دسترسی عادلانه فراتر از واکسن‌ها به‌منزله‌ی پیش‌نیاز خط‌مشی اتخاذ یک رویکرد واحد برای کاهش خطرات جهانی ناشی از بیماری‌های عفونی در اولویت قرار دارند.