طراحی بسته آموزشی امنیت هیجانی غنی شده با شفقت به خود و تعیین اثربخشی آن بر عزت‌نفس، دلبستگی و مهارت‌های فرا هیجان زنان خانه‌دار

نویسندگان

1 گروه روان شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه روان شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه روان شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه روان شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.30476/smsj.2025.102541.1527
چکیده

مقدمه: در چارچوب نقش خانه‌داری، جامعه اغلب از زنان انتظار دارد رفتارهایی منفعلانه، احساسی گونه، مطیع و فداکارانه از خود نشان دهند. این انتظارات به تدریج درونی شده و تاثیرات منفی بر سلامت روانی-اجتماعی، مهارت‌های ارتباطی و عزت‌نفس آنان بر جای می‌گذارند. براین‌اساس پژوهش حاضر با هدف طراحی بسته آموزشی امنیت هیجانی غنی‌شده با شفقت به خود و تعیین اثربخشی آن بر عزت‌نفس، دلبستگی و مهارت‌های فراهیجان زنان خانه‌دار انجام گرفت. مواد و روش‌ها: روش پژوهش در قسمت کیفی، پیمایشی از نوع اکتشافی - تاییدی و در قسمت کمی، شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل زنان خانه‌دار شهر مشهد در تابستان سال 1402 بود. نمونه شامل30 زن خانه‌دار بود که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر)، قرار گرفتند. گروه‌ آزمایش، بسته آموزشی امنیت هیجانی غنی شده با شفقت به خود را طی 12 هفته در 12 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های استاندارد عزت‌نفس (روزنبرگ، 1965)، دلبستگی (کولینز و رید، 1990) و مهارت‌های فراهیجان (میتمانسگروبر و همکاران، 2009) گردآوری شد. جهت تحلیل داده‌ها نیز از روش تحلیل واریانس آمیخته با به کارگیری نرم‌افزار SPSS نسخه 22 استفاده گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد که مقدار ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوایی بالاتر از اندازه موردنیاز (79/0≤CVI و 49/0≤CVR) بود و بسته آموزشی معتبر شناخته شد. همچنین نتایج نشان داد که بسته آموزشی امنیت هیجانی غنی‌شده با شفقت به خود به طور معناداری بر ارتقای عزت‌نفس، دلبستگی و مهارت‌های فراهیجان در زنان خانه‌دار موثر بوده است (001/0>P).  نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که بسته آموزشی امنیت هیجانی غنی‌شده با شفقت به خود، نه تنها به تنظیم هیجانات در زنان خانه‌دار می‌انجامد، بلکه سبب تقویت دلبستگی ایمن و ارتقای عزت‌نفس و مهارت‌های فرا هیجان می‌شود. افزایش شفقت به خودِ ناشی از این بسته آموزشی، در نهایت بهزیستی روانی-اجتماعی آنان را فراهم می‌آورد.