تحلیل و طراحیِ ساختارِ سازمانی متناسب برای شهرداری‌های میانی؛ مورد مطالعاتی: شهرداری ساوه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی امیرکبیر

2 پژوهشگر دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، دانشکدۀ جغرافیا، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب، گروه شهرسازی

doi
10.22059/jurbangeo.2014.51485
چکیده

سازمان‌دهی راه و شیوه‌ای است که عوامل عمدۀ دخیل در سازمان را شناسایی، دسته‌بندی و مقوله‌بندی می‌کند. سپس، بین عوامل مختلف روابط منطقی ایجاد می‌کند. سازمان‌دهی به منظور بهتر ساختن عوامل دخیل در سازمان و برتر کردن روابط کارکردی بین‌ آنها، برای دستیابی به اهداف سازمان انجام می‌گیرد. این اهداف برگرفته از چشم‌انداز، مأموریت و راهبردهای سازمان است. بنابراین رابطه‌ای منطقی بین ساختار سازمانی و ویژگی‌های راهبردی سازمان برقرار است. در این مقاله، به مقولۀ سازمان‌دهی در شهرداری ساوه به‌عنوان نمونۀ مطالعاتی پرداخته شده است. طراحی ساختار سازمانی متناسب موجب اثربخشی فعالیت‌های سازمانی و در نتیجه، عرضۀ خدمات مطلوب و تأمین منافع و حقوق شهروندی است. در ساختار پیشنهادی رابطۀ منطقی میان ساختار سازمانیِ شهرداری ساوه با اهداف، راهبردها، مأموریت و چشم‌انداز شهر و شهرداری برقرار است. تحقیق حاضر بر اساس هدف، از نوع تحقیقات کاربردی است و به لحاظ ماهیتِ مواد و اطلاعات گردآوری شده، توصیفی- تحلیلی و از نوع موردی است. رویکرد استفاده‌شده در طراحی ساختار سازمانی، رویکرد فرایندگراست. بر اساس نتایج تحقیق، در شهرداری ساوه از مجموع 83 پست سازمانی تعریف‌شده، 31 پست که معادل 37 درصد است، خالی بوده و به افراد تخصیص داده نشده است. با توجه به تحلیل‌های صورت‌گرفته و در چارچوب سند راهبردی شهر ساوه و چشم‌اندازهای تدوین‌شده برای شهر و شهرداری، ساختار سازمانیِ پیشنهادی برای شهرداری ساوه حالتی ترکیبی دارد. بدنۀ اصلی ساختار سازمانی شهرداری ساوه به دلیل ماهیت خدماتی و وجود وظایف عدیده، هرمی پیشنهاد شده است که مطابق با ساختار فعلی شهرداری است. در سطح مدیریت ارشد، یعنی در کنار معاونت‏ها و مدیریت، ساختار سازمانی شکل ماتریسی به خود می‌گیرد. با توجه به شرایط خاص شهر ساوه، واحدهایی برای این ساختار پیشنهاد شده که لازمۀ رسیدن شهر و شهرداری به چشم‌اندازهای تدوین‌شده برای آنهاست. واحدهای پیشنهادی عبارت‌اند ازدفتر مدیریت پروژه، دفتر مدیریت بحران، واحد فناوری اطلاعات،واحد مدیریت کیفیت، واحد مطالعات و پژوهش.