فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد شتابان و گسترش بی‌برنامه شهرها در دوره‌های مختلف، باعث پدید آمدن فضاهایی در شهرها شده است که از حیات اجتماعی و اقتصادی جا مانده‌اند و دچار بی‌قوارگی، نابسامانی کالبدی و افول حیات شهری هستند. یکی از عوامل اصلی پدید آمدن چنین فضاهایی که از آن‌ها به‌عنوان بافت‌های ناکارآمد یاد می‌شود، گسترش بی‌برنامه شهرها و عدم وجود برنامه‌ریزی و چشم‌انداز برای رشد و توسعه شهر در آینده بوده است. بنابراین در تحقیق حاضر، تلاش شده به کمک دانش آینده‌پژوهی و یکی از مهم‌‌ترین ابزارهای آن یعنی برنامه‌ریز بر پایه سناریو، به شناسایی پیشران‌های کلیدی بازآفرینی شهری و همچنین سناریوهای مختلف پیش روی بافت تاریخی شهر کرمان پرداخته شود. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و بر اساس روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی، از نظر ماهیت، بر اساس روش‌های جدید آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی است. جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات به روش پیمایشی و تجزیه‌ و تحلیل ماتریس تأثیرات متقاطع با استفاده از نرم‌افزارهای میک‌مک (MicMac) و سناریوویزارد (Scenario Wizard) انجام شده است. بر اساس یافته‌های تحقیق از 41 شاخص موردبررسی، 9 شاخص به‌عنوان پیشران‌های کلیدی بازآفرینی بافت تاریخی شهر کرمان شناسایی شدند. حفظ اصالت طرح و اثر، تنوع عملکردی و ایجاد سرزندگی، استفاده مجدد از ابنیه و معاصرسازی، پرداخت یارانه و تسهیلات بانکی، مشارکت مردم و بخش خصوصی، نقش فرهنگ و صنایع فرهنگی، ایجاد ابزارهای حقوقی و قانونی، ایجاد مدیریت یکپارچه بافت تاریخی و الگوی جامع برنامه‌ریز و مدیریت بازآفرینی به عنوان عوامل کلیدی و پیشران‌های بازآفرینی بافت تاریخی شهر کرمان شناسایی شدند. همچنین نتایج بخش سناریونگاری تحقیق نشان‌دهنده 4 سناریو با سازگاری بالا یا محتمل برای آینده بافت تاریخی شهر کرمان است. سناریو اول کاملاً مطلوب، سناریو دوم نیمه‌مطلوب، سناریو سوم بحرانی و سناریو چهارم آینده کاملاً بحرانی را برای بازآفرینی بافت تاریخی شهر کرمان ارزیابی می‌کند. با توجه به شناختی که از پیشران‌های کلیدی و سناریوهای پیش ‌روی بازآفرینی بافت تاریخی شهر کرمان به دست آمد، می‌توان با برنامه‌ریزی آینده‌نگر و توجه به عوامل کلیدی و لایه‌های پنهان در حوزه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، عملکردی، فرهنگی و نهادی - مدیریتی، ضمن برخورد با ابعاد مختلف ناپایداری و فرسودگی، چرخه افت و زوال را معکوس نموده و فرصتی جدید برای احیا و بازآفرینی بافت تاریخی شهری کرمان فراهم گردد.