بررسی رابطه بین دسترسی به خدمات شهری و استرس شهری (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22080/usfs.2024.26187.2388چکیده
استرس شهری عامل مهم ایجاد بیماریهای جسمی و روانی در شهرها و دسترسی به خدمات شهری یکی از مسائل بسیار مهم شهرسازی امروز بوده و لازم است برنامه ریزان و طراحان شهری در برنامهها و طرحهای خود به آنها توجه ویژه داشته باشند. اما با وجود اینکه در سالهای اخیر مطالعات بسیاری بهصورت مجزا به بررسی استرس و دسترسی به خدمات شهری پرداختهاند، تاکنون هیچ مطالعهای در راستای تبیین رابطه این دو انجام نشده است. به همین منظور این پژوهش با هدف تبیین رابطه استرس شهری و دسترسی به خدمات در ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران که براساس نظر متخصصان پراسترسترین ناحیه این منطقه است، انجام شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که مقدار ضریب همبستگی بین متغیر مستقل و وابسته 0.790 اس که نشاندهنده همبستگی بالا بین دسترسی به خدمات و استرس شهری است. همچنین ضریب تعیین تعدیلشده و یا اصلاحشده نشان میدهد 61 درصد از کل تغییرات میزان استرسزا بودن محیط زندگی افراد وابسته به دسترسی به خدمات شهری در محدوده زندگی آنها است. همچنین با استفاده از ضرایب بتا شاخصهای دسترسی به فضای سبز، دسترسی به خدمات آموزشی، دسترسی به خدمات مذهبی، دسترسی به خدمات ورزشی، دسترسی به خدمات درمانی و دسترسی به خدمات حملونقل به ترتیب مهمترین شاخصهای خدماتی مؤثر بر استرس شهروندان هستند. همچنین دسترسی به خدمات فضای سبز، خدمات ورزشی و خدمات مذهبی موجب کاهش استرس شهروندان و نزدیکی به خدمات آموزشی، خدمات حملونقل و خدمات درمانی موجب افزایش استرس شهروندان میشود. درنتیجه با ارتقا دسترسی به خدمات فضای سبز، خدمات ورزشی و خدمات مذهبی و توجه ویژه به طراحی و برنامهریزی خدمات آموزشی، خدمات حملونقل و خدمات درمانی میتوان استرس شهری را تا حد چشمگیری کاهش داد.