اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر رضایت زناشویی و تاب‌آوری مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اتیسم (ASD)

نویسندگان

1 گروه روانشناسی عمومی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 گروه روانشناسی بالینی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

3 گروه روانشناسی عمومی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

4 گروه روانشناسی عمومی، واحد تبریز، دانشگاه پیام نور، تبریز، ایران

5 گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

doi
10.30476/smsj.2025.103141.1548
چکیده

مقدمه: والدینی که کودک مبتلا به ASD دارند با مشکلات روان‌شناختی و خانوادگی متعددی روبه‌رو هستند که می‌تواند بهداشت روانی آن‌ها را کاهش دهد. هدف از مطالعه‌ی حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر رضایت زناشویی و تاب‌آوری مادران دارای کودک مبتلا به ASD بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل کلیه‌ی مادران دارای کودک مبتلا به ASD زیر پوشش بهزیستی شهر تبریز در سال 1402 بود که از میان آن‌ها سی نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه‌های پانزده نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند.گروه آزمایش در هشت جلسه‌ی نود دقیقه‌ای درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد را دریافت کردند. ابزار اندازه‌گیری در این مطالعه شامل پرسش‌نامه‌های رضایت زناشویی انریچ (1996) و تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) بودند. به‌منظور تحلیل داده‌ها از آزمون کوواریانس با کمک نرم‌افزار SPSS-26 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین نمرات رضایت زناشویی و تاب‌آوری در گروه آزمایش پس از مداخله‌ی درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد در پس‌آزمون در مقایسه با پیش‌آزمون افزایش معناداری یافته است (0/05>P) و همچنین مقایسه‌ی نمرات پس‌آزمون گروه آزمایش با کنترل نشان داد که میانگین نمرات گروه آزمایش بیشتر است. نتیجه‌گیری: می‌توان گفت که درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر بهبود رضایت زناشویی و تاب‌آوری مادران دارای کودک مبتلا به ASD اثربخش بوده ‌است. بنابراین به کلیه‌ی متخصصان سلامت روان توصیه می‌شود برای بهبود وضعیت روانی این مادران از درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد استفاده کنند.