بررسی هیدروژئوشیمیایی آب زیرزمینی آبخوان دشت سیدان-فاروق، استان فارس
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه گنبد کاووس، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، گروه آبخیزداری
2 استادیار دانشگاه گنبد کاووس، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، گروه آبخیزداری
3 کارشناس امور آب سیدان-فاروق
4 استادیار دانشگاه گنبد کاووس، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، گروه آبخیزداری
5 دانشجوی مهندسی آب، دانشگاه گنبد کاووس
doi
10.22059/ije.2018.261984.921چکیده
در پژوهش حاضر، به منظور بررسی خصوصیات هیدروژئوشیمیایی آب زیرزمینی دشت سیدانـ فاروق از نتایج بهدستآمده از یک دوره آنالیز شیمیایی 12 حلقه چاه طی سال 1395 استفاده شده است. براساس نقشههای پهنهبندی پارامترهای شیمیایی، کیفیت آب در جهت جریان آب زیرزمینی، از سمت شمال غرب به سمت جنوب شرق دشت کاهش مییابد. بررسی سازندهای زمینشناسی منطقه نشان داد کیفیت آب زیرزمینی در مجاورت سازندهای تغذیهکنندۀ دشت که بیشتر کربناتهاند، مناسب است و به طرف خروجی دشت و در نزدیکی سازند کژدمی و نیز رسوبات رسی-مارنی از کیفیت آن کاسته میشود. بر اساس نمودار استیف تیپ غالب دشت بیکربنات کلسیک است، اگرچه در برخی چاهها (مانند چاههای 4 و 6) آنیون کلرید غالب میشود. نمودار پایپر آب زیرزمینی دشت فاروق-سیدان نشاندهندۀ پنج رخسارۀ هیدروژئوشیمیایی با ترکیب یونهای غالب بیکربنات و کلسیم است. بر اساس نمودار گیبس، واکنش آبـ سنگ منشأ اصلی یونها و نیز تغییر کیفیت شیمیایی آب زیرزمینی در دشت مطالعهشده است. همچنین، به منظور تعیین منشأ املاح و یونها در آبخوان مطالعهشده از نسبتهای یونی ژئوشیمیایی استفاده شد. نمودارهای ژئوشیمیایی ضمن تأیید فعالبودن واکنشهای آبـ سنگ در آبخوان مطالعهشده، نشاندهندة تأثیر انحلال رسوبات رسیـ مارنی، فرایند تبادل یونی معکوس و در برخی مناطق تأثیر فعالیتهای انسانی بر کیفیت آب زیرزمینی است. از آنجا که در هیچیک از نمودارهای ترکیبی الگوی خطی دیده نمیشود و پراکندگی نمونهها بیشتر در دو منطقه است، میتوان نتیجه گرفت که حداقل دو منبع تغذیهکنندۀ سفرۀ آب زیرزمینی وجود دارد.
