برآورد تبخیر و تعرق واقعی حوضۀ دریاچۀ ارومیه به کمک الگوریتم سنجش از دور SEBS و تصاویر ماهوارۀ NOAA

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه مهندسی آب دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه اراک‌

2 استادیار گروه مهندسی آب دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه اراک‌

3 استادیار گروه مهندسی آب دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه اراک‌

doi
10.22059/ije.2018.258554.888
چکیده

تبخیر و تعرق از مؤلفه‏های اصلی بیلان آب هر منطقه و از عوامل کلیدی برای برنامه‏ریزی صحیح و مناسب به منظور بهبود بازده آب مصرفی در اراضی فاریاب است. تصاویر ماهواره‏ای به دلیل پوشش مناطق وسیع، به منظور غلبه بر محدودیت‏های مکانی روش‏های نقطه‏ای، کاربرد بهتری برای مطالعات ناحیه‏ای نسبت به داده‏های ایستگاه‏های هواشناسی دارند. بنابراین، هدف از تحقیق حاضر برآورد تبخیر و تعرق واقعی حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه به کمک الگوریتم سنجش از دور SEBS و تصاویر سنجندۀ AVHR است. ابتدا 248 تصویر از سنجندۀ AVHRR ماهوارۀ نوا (NOAA) دریافت و پس از بررسی و ابری‌نبودن طی دورۀ آماری 1998ـ 2009 استفاده شد. به منظور دقت در برآورد تبخیر و تعرق، محدودۀ مطالعه‌شده به سه بخش سقز، ارومیه و تبریز تقسیم شد. تبخیر و تعرق واقعی به کمک نقشۀ کاربری برای اراضی کشاورزی مشخص شده و با نیاز خالص آبیاری منطقه مقایسه شد. با محاسبۀ شاخص‏های ارزیابی مدل برای دشت ‏تبریز، مجذور میانگین مربعات خطا RMSE=10.89‏ و ضریب تعیین =0.79   ‌ به دست آمد. نتایج نشان داد روند تغییرات تبخیر و تعرق برآوردشده با مقادیر نیاز خالص آبیاری همخوانی داشته است. همچنین، نتایج دقت خوب مدل SEBS را در برآورد تبخیر و تعرق واقعی برای اراضی کشاورزی در کاربری‏های مختلف در حوضۀ ‏آبریز دریاچۀ ‏ارومیه نشان داد.