تحلیل و مدلسازی شاخصهای کارآمدی بازار زمین در پایداری شهری مورد شناسی: منطقه 12 شهرداری تهران
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز)
2 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
3-1چکیده
در سطح یک شهر قیمت زمین از یک منطقه به منطقه دیگر، بر مبنای ویژگی کالبدی و اجتماعی -اقتصادی متفاوت است. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل توزیع فضایی قیمت زمین و شاخصهای کارآمدی بازار زمین بر پایداری شهری میباشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و پیمایشی میباشد. جامعه آماری ساکنان محلات منطقه 12 شهر تهران میباشد که حجم نمونه با استفاده از مدل کوکران، 362 خانوار انتخاب شدهاند. جهت نمایش توزیع فضایی قیمت زمین و شاخصهای کارآمدی بازار زمین از نرمافزار ArcGis و در ارزیابی پایداری محلات از مدلهای تحلیل عاملی و موریس و درنهایت برای آزمونهای آماری جهت بررسی همبستگی بین متغیرهای تحقیق از نرمافزار Spss استفادهشده است. تکنیک تحلیل عاملی نشان میدهد که در عامل کالبدی-عملکردی، محله ایران بهعنوان پایدارترین محله و محله شهید هرندی ناپایدارترین محله میباشد. از نظر عامل اجتماعی، محله دروازه شمیران از نظر پایداری رتبه اول و محله بهارستان ناپایدارترین محله محسوب میشود. از نظر اقتصادی محله بازار، پایدارترین و محله آبشار ناپایداریرن میباشد. در بررسی مجدد، ضریب موریس میزان توسعهیافتگی محلات را در وضعیت متوسط و پایین تائید میکند. بررسی از طریق همبستگی پیرسون نشان میدهد که رابطه معناداری در سطح 99 % بین شاخصهای کارآمدی بازار زمین و پایداری محلات وجود دارد؛ بازار زمین نقش مهمی در موفقیت برنامههای شهری ایفا میکند و این طبیعتاً زمینه رشد و شکوفایی اقتصاد شهری را بهعنوان موتور محرکه شهر و منطقه در برخواهد داشت. سیاست مطلوب شهری در واقع باید مکانیسم پایداری را برای تأمین هزینهها، ایجاد زیرساختها، توسعه کاربریهای عمومی، تأمین زمین برای فعالیتهای تولیدی و مسکن خانوارهای کمدرآمد و درنهایت چهارچوبی برای پایداری شهری در برداشته باشد، در این فرایند کلید اساسی دستیابی به این مهم، بازار کارآمد زمین است.