تبیین تروریسم رسانه‌ای با تمرکز بر بهره‌گیری گروه داعش از شبکه‌های اجتماعی (توئیتر و فیس‌بوک) با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

3 دانشجوی دکترای مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

doi
چکیده

تروریسم رسانه‌ای، گونه‌ای نوظهور از تروریسم است که از طریق گفتمان‌سازی، عملیات روانی و جذب نیرو، نسبت به نفوذ، جلب حمایت و مشارکت گروه‌های مختلف اقدام کرده و با فعالیت در شبکه‌های اجتماعی خاصّه توئیتر و فیس‌بوک به استفادة جنون‌آمیز از فضای مجازی، ایجاد هراس جمعی و رعب و وحشت اقدام می‌کنند. هدف پژوهش روی تبیین تروریسم رسانه‌ای گروه داعش در فضای شبکه‌های اجتماعی با رویکرد فراترکیب متمرکز است. 135 پژوهش در پایگاه‌‌های علمی Emerald، Wiley، Science Direct، SID، Sage، Google Scholar، Springer، Taylor & Francis Group، Magiran، Iran.doc و Noormags به عنوان نمونة اولیه در بازة زمانی سال‌‌های 2010 تا 2020 وارسی شدند. پس از غربال‌گری، 36 مطالعه به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و نتایج با استفاده از نرم‌افزار اطلس‌تی‌آی با هم ترکیب شدند. نتایج فراترکیب به شناسایی 6 مقوله اصلی، 25 مفهوم و 129 شاخص منتهی شد که مداخلات خارجی و منطقه‌ای، تنش‌های قومی و حمایت‌‌های منطقه‌‌ای و فرامنطقه‌‌ای، تبلیغات و بسیج اجتماعی، گمنامی، تأمین منابع مالی، ترفندهای رسانه‌‌ای، فرهنگ‌‌سازی خشونت و مواجهة کشورهای جهان از عناصر محوری مدل بودند. مدیریت تحلیل محتوا، بازنگری در سیاست‌‌گذاری‌‌های حوزة شبکه‌‌های اجتماعی، واکاوی جوانب امنیتی ابعاد مختلف تروریسم در رسانه‌‌های اجتماعی و بازبینی سیاست دروازه‌‌بانی اطلاعات از توصیه‌‌های سیاستی مطالعه است.