بررسی و تحلیل عملکرد شاخصهای طیفی در استخراج مناطق شهری بر اساس تصاویر ماهوارهای چندطیفی
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، ایران
2 استادیار گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد فتوگرامتری، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد فتوگرامتری، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، ایران
doi
10.22080/usfs.2023.25133.2344چکیده
افزایش بیرویه جمعیت در بسیاری از جوامع ازجمله ایران منجر به تغییرات سریع چشماندازهای شهری شده است. در برنامهریزیهای شهری استفاده از تصاویر سنجشازدوری و بکارگیری شاخصهای طیفی نقش بسزایی در تسریع روند نظارت شهری دارد. بررسی این امر نیازمند به ارزیابی عملکرد شاخصها در شرایط مختلف متناسب با کاربرد است که میتواند یکی از چالشهای کاربران دراین زمینه باشد. هدف از این پژوهش، یک مطالعه تطبیقی و تحلیل راهکارهای مناسب جهت بکارگیری شاخصهای مطرح شهری با کمک تصاویر ماهوارهای و تحلیل عملکردآنهاست. در این راستا، ابتدا شاخصهای طیفی از تصاویر لندست 8، سنتینل2و1 استخراج و سپس به جهت جداسازی مناطق ساختهشده، الگوریتم حد آستانه خودکار بر روی تصاویر اعمال شد. نتایج حاکی از آن است که بهطورکلی تصاویر سنتینل-2 عملکرد بهتری نسبت تصاویر لندست از خود نشان دادند. از بین شاخصهای طیفی، شاخص UI برای تصاویر لندست و سنتینل-2 در رفسنجان با دقت کلی (28/86 و 19/98)، شاخص NBI برای تصاویر لندست و سنتینل-2 در شهر آمل با دقت کلی (21/87 و 48/97)، شاخص UI در لندست و IBI در سنتینل-2 برای اصفهان با دقت کلی (73/78 و 69/91) دارای بهترین عملکرد بودهاند. همچنین با هدف ارزیابی عملکرد شاخصهای ضعیف با اعمال حد آستانه دستی این نتیجه حاصل شد که اغلب موارد حد آستانه دستی باعث افزایش دقت خواهد شد. در یک بررسی دیگر با بکارگیری تصاویر سنتینل-1 با حد آستانه نظارتشده توسط کاربر اقدام به شناسایی مناطق ساختهشده شد که نتایج برای سه شهر آمل، رفسنجان و اصفهان به ترتیب دقتهای کلی 24/89، 03/80 و 10/76 حاصل شد. یافتههای این تحقیق نشان داد که دقت عملکرد شاخصها با توجه به پارامترهایی مانند نوع اقلیم، سنسورهای مختلف و حدآستانه میتواند متغیر باشد. لذا نتایج این تحلیل میتواند با بهعنوان یک الگوی راهبردی محققان را در جهت شناخت و درک بهتر شاخصها با در نظرگرفتن پارامترهای مختلف یاری کند.