بررسی اثر عوامل محیطی، روانی، اقتصادی-اجتماعی، غذایی و الکترومغناطیسی در ابتلا به لوپوس اریتماتوس سیستمیک: یک مطالعه مقایسه‌ای مورد-شاهدی

نویسندگان

1 گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 مرکز تحقیقات مراقبت های روان جامعه نگر، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

doi
10.30476/smsj.2025.104794.1584
چکیده

 مقدمه: لوپوس اریتماتوس عوامل خطرزا و محافظتی متناقضی دارد و برخی از این عوامل ناشناخته مانده است. مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل محیطی، روانی، اقتصادی-اجتماعی، غذایی و الکترومغناطیسی در ابتلا به لوپوس اریتماتوس انجام شد.مواد و روش‌ها: روش مطالعه به‌صورت مورد-شاهدی بود و روی دو گروه از افراد که یک گروه مبتلا به لوپوس (250 نفر) و گروه دیگر مبتلا به لوپوس نبودند (250 نفر)، انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته که حاوی اطلاعات عوامل فردی، محیطی، اقتصادی-اجتماعی، روحی-روانی، الکترومغناطیسی و غذایی بود و پرسشنامه دفعات غذایی جمع‌آوری شد. از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 و آزمون تی مستقل، کای اسکوئر و رگرسیون لوجستیک برای تحلیل داده‌ها استفاده گردید.یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد که افراد مبتلا به لوپوس اریتماتوس بیشتر در مناطق روستایی، در منازل حیاط‌دار، در طبقات پایین منازل و در خانه‌های نمناک زندگی می‌کنند. آن‌ها بیشتر در معرض مواد شیمیایی قرار دارند، کمتر سیگار می‌کشند و بیشتر از گروه شاهد، فرآورده‌های خونی دریافت کرده‌اند (0/05>P). بیماران مبتلا به لوپوس سطح بالاتری از استرس، افسردگی و اضطراب را تجربه کرده و فعالیت بدنی بیشتری داشته‌اند (0/05>P). این افراد کمتر قهوه، چای سبز و ویتامین E مصرف می‌کردند، اما مصرف غذای سرخ‌کرده در آن‌ها بیشتر بود. همچنین مصرف مکمل‌های آهن و روی، و روغن جامد در آن‌ها بیشتر بود. این بیماران مدت‌زمان بیشتری از داروهای ضدبارداری استفاده می‌کردند و موبایل خود را هنگام خواب نزدیک سر خود می‌گذاشتند (0/05>P).نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها، استراتژی‌های پیشگیرانه‌ای که بر مدیریت استرس، عادات غذایی و کاهش قرارگیری در معرض مواد شیمیایی تمرکز دارند، می‌توانند در کاهش خطر ابتلا به لوپوس اریتماتوس مؤثر باشند.