طراحی الگوی مسئولیتپذیری مدیران مبتنی بر نهجالبلاغه در چارچوب سند تحول بنیادین آموزشوپرورش: یک پژوهش کیفی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی فلسفه تعلیموتربیت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استادیار، گروه فلسفه تعلیموتربیت، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه فلسفه تعلیموتربیت، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
4 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
doi
چکیده
هدف: مسئولیتپذیری مدیران نقش مهمی در بهبود مدیریت سازمان دارد. در نتیجه، هدف این پژوهش طراحی الگوی مسئولیتپذیری مدیران مبتنی بر نهجالبلاغه در چارچوب سند تحول بنیادین آموزشوپرورش بود.مواد و روشها: مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش خبرگانی دانشگاهی و متخصصان آموزشوپرورش ایران در سال 1400 بودند که طبق اصل اشباع نظری تعداد 15 نفر از آنها با روش نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق بود که روایی آن با روش مثلثسازی تایید و پایایی آن با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 88/0 بدست آمد. در نهایت دادهها با روش تحلیل مضمون در نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند.یافتهها: یافتهها نشان داد نشان داد که برای الگوی مسئولیتپذیری مدیران مبتنی بر نهجالبلاغه در چارچوب سند تحول بنیادین آموزشوپرورش 42 مفهوم در قالب 14 زیرمضمون و 7 مضمون شناسایی شد. مضامین شامل شجاعت (با 2 زیرمضمون تصمیمهای جسورانه و توجه به منافع عامه)، توکل (با 2 زیرمضمون درک وجود خدا در بیرون و درون)، تقدیر (با 2 زیرمضمون جواب عمیق پرسشهای بنیادی و درک معانی متفاوت زندگی)، ارزشها (با 2 زیرمضمون ناراحتی برای غم دیگران و ارتباط پررنگ بین امور روزمره و معنویت)، وقتشناسی (با 2 زیرمضمون منظمبودن و سازماندهی امور)، مشارکت وجودی (با 2 زیرمضمون قابلیت تعمق و تفکر و اجتناب از خودرأیی) و سلامت نفس (با 2 زیرمضمون قابلیت شناسایی ابعاد متعالی خود و دیگران) بودند.نتیجهگیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، برنامهریزی برای بهبود مسئولیتپذیری مدیران از طریق مضامین اصلی شجاعت، توکل، تقدیر، ارزشها، وقتشناسی، مشارکت وجودی و سلامت نفس و با استفاده از زیرمضامین و مفاهیم ضروری است.