شناسایی و رتبه‌بندی ریشه‌های فقر اقتصادی با تاکید بر آموزه های اسلامی در استان کرمانشاه

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری، دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22034/iec.2026.2068484.2918
چکیده

این پژوهش به بررسی ریشه‌های اقتصادی فقر در استان کرمانشاه از منظر آموزه‌های اقتصادی اسلام می‌پردازد و سوال اصلی آن این است که این ریشه‌ها کدامند و چگونه می‌توان با استناد به تعالیم اسلامی، به ویژه سیره امام علی (ع)، راهکارهایی برای مقابله با آن‌ها ارائه داد؟ فرضیه این تحقیق بر این نکته استوار است که عوامل اقتصادی-اجتماعی ناشی از ضعف در اجرای عدالت، عدم پایبندی به اصول اخلاقی در اقتصاد مانند اسراف و ترک قناعت، و سوء مدیریت، از عوامل کلیدی در بروز و تداوم فقر در این استان محسوب می‌شوند. برای آزمون این فرضیه، از روش ترکیبی دلفی سنتی و فازی با تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه که میان 385 نفر و با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای استخراج شد، استفاده شده است. نتایج نشان داد که ریشه‌های اصلی فقر اقتصادی شامل عدم پرداخت حقوق واجب الهی توسط اغنیا، کم‌توجهی مسئولین به فقرا و عدالت، و اسراف است که این عوامل در دسته‌های مسئولین، عموم مردم، اغنیا و نیازمندان طبقه‌بندی شده‌اند. در نتیجه، این تحقیق بر لزوم تقویت نظام مالی اسلامی، اصلاح الگوی مصرف، ارتقاء مسئولیت‌پذیری و عدالت‌محوری در حکمرانی و حمایت هدفمند از اقشار محروم تأکید دارد و معتقد است مبارزه پایدار با فقر نیازمند ترکیبی از اصلاحات ساختاری و اخلاقی، همگام با آموزه‌های اسلامی، در تمامی سطوح جامعه است.