اولویت‌بندی متغیرها در فرایند بهسازی بافت‌‌های فرسودۀ شهری و مدیریت بحران در شهرملارد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 ستادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22080/usfs.2023.24512.2314
چکیده

این تحقیق به ارزیابی بهسازی بافت‌‌های شهری با رویکرد مدیریت بحران با معیار‌های استاندارد به منظور کاهش آسیب‌پذیری و ارتقای سطح زندگی در بافت‌‌های فرسوده می پردازد. بنابراین اهمیت تحقیق در این است که شاخص‌‌های مدیریت بحران را برای شهر ملارد که در شهرستان ملارد در غرب تهران قرار گرفته است استخراج ، بومی و آن را با مفاهیم بازآفرینی و بافت فرسوده تلفیق می نماید تا بتوان راهکار‌های مؤثری برای بهبود پایدار بافت فرسوده ارائه نمود. لازم به ذکر است شهرستان ملارد در سال 1388 از شهرستان شهریار به شهرستان مستقل ارتقا یافت. جمعیت شهر ملارد بر اساس سر شماری 2016، 281016 نفر اعلام شده است و جزء شهر‌های پر جمعیت اطراف تهران به شمار می‌آید. از لحاظ نوآوری، مطالعات گوناگونی پیرامون ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌‌های مطرح در مدیریت بحران انجام شده‌اند که هرکدام از منظر و دیدگاه خاصی مدیریت بحران، را با هدف بهسازی بافت فرسوده مدنظر قرار داده و به آن پرداخته‌اند. اما پژوهشی که به تلفیق رویکرد‌‌های مدیریت بحران و باز آفرینی بافت فرسوده پرداخته باشد مشاهده نمی شود. لذا این تحقیق می‌تواند از این جهت نوآورانه تلقی گردد و یافته‌ها و خروجی‌‌های آن کاربردی باشد. هدف از این پژوهش تدوین چارچوبی برای تلفیق رویکرد‌‌های مرتبط با مدیریت بحران از جمله بازآفرینی و ارائۀ راه‌حل‌‌های کاربردی و مؤثر برای بهسازی بافت فرسودۀ ملارد و همچنین ارائۀ الگویی در زمینۀ بازآفرینی جامع در تلفیق با سایر رویکردها برای شهر‌های کشور است. این تحقیق به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش از نوع تحقیقات توصیفی -تحلیلی مبتنی بر اکتشاف است. روش و ابزار جمع‌آوری اطلاعات اسنادی و پیمایشی می باشد. داده‌‌های اسنادی شامل مقالات مرتبط، پایان‌نامه‌ها، کتب و طرح‌‌های مطالعاتی و توسعۀ شهری ملارد، داده‌‌های مرکز آمار و داده‌‌های شهرداری است. همچنین برای تجزیه و تحلیل داده‌‌های پژوهش از آزمون فریدمن و تاکسونومی عددی استفاده شده است. از بررسی عوامل مختلف این‌گونه می‌توان نتیجه گرفت که براساس وضعیت بافت فرسوده شهر ملارد و دیدگاه پاسخگویان، موثرترین عوامل بهبود بهسازی شهری و مدیریت بحران به ترتیب خدمات بهداشتی درمانی، ورزشی تفریحی، امنیتی، خدمات آموزشی و خدمات شهری (مشترک)، فرهنگی و اقتصادی می باشد. لازم وجود موانع و مسائل در اجرای طرح‌ها و یا افزایش بازۀ زمانی آن‌ها، موجب شده که طرح‌‌های موجود از منظر توسعه، به‌ویژه فضایی و کالبدی، به‌طور منظم اجرا نشده و نیاز به تداوم و استمرار فعالیت‌‌های مدیریتی و برنامه‌ریزی در شرایط گوناگون و مواجهه با تهدیدها و محدودیت‌ها و رفع موانع از طریق توسعۀ ظرفیت‌‌های مدیریتی در حوزۀ بافت فرسوده وجود دارد.