ارزیابی منطقهای مخاطرۀ سیل در مقیاس زیرحوضه با استفاده از سنجش از دور و مدل منطق فازی (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز مرند)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، دانشگاه تبریز
2 استادیار گروه آب و هواشناسی، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
3 استاد گروه سنجش از دور و GIS، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/ije.2018.245661.775چکیده
ازجمله مهمترین مخاطرات تهدیدکنندۀ جوامع بشری سیل است. در پژوهش حاضر با یکپارچهسازی مدل منطقی برآورد رواناب اوج، به ارزیابی مخاطرۀ سیل حوضۀ آبخیز مرند در مقیاس زیرحوضه با استفاده از سنجش از دور و GIS پرداخته شده است. پس از تعیین ضریب رواناب با استفاده از لایههای پوشش/کاربری اراضی تهیهشده از تصاویر ماهوارۀ Sentinel 2A، نقشۀ شیب تهیهشده از DEM 30 متری سنجندۀ ASTER و گروههای هیدرولوژیک خاک، با استفاده از میزان تعیینشده که با محاسبۀ زمان تمرکز زیرحوضهها تعیین شد، رواناب اوج برای همۀ زیرحوضهها محاسبه شد. در ادامه، با استفاده از تابع عضویت خطی در مدل منطق فازی، یکپارچهسازی دو لایۀ رواناب اوج تهیه شده و لایۀ ارتفاع، بین صفر و یک فازیسازی شدند و سپس با اعمال همپوشانی ضربی وزنهای مشخص براساس شاخص مخاطرۀ سیل (FHI)، به هریک از این دو لایه و سپس جمع نتایج آنها، نقشۀ توزیع مخاطرۀ سیل تهیه شد. با کلاسبندی نقشۀ مخاطرۀ تهیهشده در پنج کلاس شامل بسیار کمخطر، کمخطر، متوسط، پرخطر و بسیار پرخطر با نتایج بهدستآمده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مشارکتی یا PGIS و ورود این اطلاعات به ماتریس درهمریختگی میزان دقت نقشههای تهیهشده 83/87 درصد تعیین شد.