تعیین نقش جنگلهای بلوط در حفاظت از کیفیت آب بر پایۀ تابع تولید خدمات در حوضۀ زوجی تنگشول فارس
نویسندگان
1 دانشیار گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
2 استاد بخش اقتصاد کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه شیراز، شیراز
3 استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی فارس، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ایران
4 دانشجوی دکتری اقتصاد و مدیریت جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
5 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
6 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
doi
10.22059/ije.2018.249562.800چکیده
آبهای سطحی از مهمترین منابع تأمین آبهای آشامیدنی هستند که تحت تنشهای محیطی و انسانی قرار دارند. تحقیقات زیادی اثر مثبت پوشش جنگلی را بر کیفیت آب نشان دادهاند، ولی نبود اطلاعات کمی و اقتصادی در زمینۀ تأثیر جنگل بر کیفیت آب، موجب شده است تا این مسئله فقط به طور کیفی بیان شود. اطلاعات کمی و بهویژه تأثیر آن بر هزینۀ پالایش آب در ایران بسیار کم است و یا موجود نیست. به این منظور، در پژوهش حاضر زیرحوضههای جنگلی با درصدهای تاج پوشش مختلف در حوضۀ تنگشول کامفیروز فارس انتخاب و شاخص کیفیت (WQI) آب با استفاده از متغیرهای فیزیکیـ شیمیایی روانابهای حاصل از بارندگی تعیین شد. همچنین، برای نخستینبار تابع تولید خدمت کیفیت آب در جنگل با درنظرگرفتن سایر ویژگیهای جنگل به طور کمی برآورد شد. نتایج نشان داد شاخص کیفیت آب در درصدهای تاج پوشش بیشتر از طبقۀ 20ـ 30، در مقیاس کیفی خوب قرار دارند، همچنین با افزایش هر یک درصد تاج پوشش جنگلی، شاخص کیفیت به میزان 8/0 درصد بهبود مییابد و افزایش هر یک درصد مساحت زیرحوضۀ جنگلی، سبب کاهش 14/0درصدی کیفیت آب میشود. سازند آغاجاری نیز نسبت به آسماری اثر منفی و خاک شنی لومی نسبت به خاک لومی و رسی اثر مثبتی بر کیفیت آب در منطقه دارند. یافتههای پژوهش افزایش تاج پوشش جنگلی برای حفاظت از کیفیت آب تا 30 درصد، هزینههای تصفیه را به کمترین حد میرساند و آبهای تأمینشده از این جنگلها میتواند مستقیم به مصرف شرب انسانی برسد.
