همبستگی بین نمایه توده بدنی، عادات تغذیه‌ای و فعالیت بدنی با شاخصه‌های سندرم متابولیک در میانسالان شهر زنجان

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

2 گروه علوم ورزشی، موسسه آموزش عالی علامه قزوینی، قزوین، ایران

doi
10.30476/smsj.2025.102126.1511
چکیده

 مقدمه: شیوع سندرم متابولیک یک معضل جدی در حوزه سلامت است و با فعالیت بدنی و رژیم غذایی ارتباط مستقیم دارد. مطالعه حاضر ارتباط بین نمایه توده بدنی (BMI)، عادات تغذیه‌ای و فعالیت بدنی با مؤلفه‌های سندرم متابولیک در میانسالان شهر زنجان را بررسی نمود.مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش مردان و زنان 40 تا 60 ساله زنجانی مبتلا به سندرم متابولیک هستند. نمونه‌گیری به روش غیر تصادفی در دسترس روی 200 نفر انجام شد. داده‌ها بــا استفاده از پرسش‌نامه‌های بین‌المللی فعالیت بدنی (IPAQ) و الگوی تغذیه سامانه یکپارچه بهداشت جمع‌آوری شدند. شاخصه‌های سندرم متابولیک شامل دور کمر، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک، تری گلیسیرید، گلوکز ناشتا و لیپوپروتئین پرچگال (HDL) اندازه‌گیری شدند. داده‌ها با آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس و رگرسیون خطی چندگانه و با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 تحلیل شدند.یافته‌ها: شاخصه دور کمر با هر سه متغیر  BMI (P=0.001)، عادات تغذیه‌ای (P=0.001) و فعالیت بدنی (P=0.012). قند خون ناشتا با دو متغیر  BMI (P=0.001)، و عادات تغذیه‌ای (P=0.013)، تری گلیسیرید با دو متغیر  BMI (P=0.001)،و فعالیت بدنی (P=0.012) و HDL نیز با متغیر عادات تغذیه‌ای (P=0.01)، همبستگی معنی‌داری داشتند. فشارخون سیستولیک و دیاستولیک با هیچ‌یک از متغیرها همبستگی معنی‌داری نداشت، نتیجه این بود که BMI بیشترین تأثیر را روی مؤلفه‌های سندرم متابولیک دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش خصوصاً همبستگی بین عادات تغذیه‌ای و فعالیت بدنی در میانسالان مبتلا به سندرم متابولیک در جامعه هدف، پیشنهاد می‌گردد آموزش اصلاح سبک زندگی بویژه مؤلفه‌های مذکور، مورد توجه متصدیان حوزه سلامت قرار گیرد.