تحلیل تطبیقی شفافیت اطلاعاتی در بازار اوراق بدهی اسلامی ایران و مالزی: تمرکز بر سازوکارهای نهادی و افشای اطلاعات

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 مربی، گروه مالی، دانشکده پشتیبانی و ستاد، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران

doi
10.22034/iec.2025.2067062.2908
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی تأثیر شفافیت اطلاعاتی بر عمق بازار اوراق بدهی اسلامی در دو کشور ایران و مالزی، طی بازه زمانی 2010 تا 2024، انجام شده است. با توجه به اهمیت روزافزون شفافیت به‌عنوان یکی از ارکان اصلی کارایی بازارهای مالی، مقاله حاضر تلاش دارد تا نقش سازوکارهای نهادی، کیفیت افشای اطلاعات، و ساختارهای نظارتی در تبیین تفاوت‌های عمق بازار بدهی اسلامی بین دو کشور را تحلیل کند. در این راستا، ابتدا شاخص‌های اصلی شفافیت، شامل سطح افشای اطلاعات مالی، الزامات رتبه‌بندی اعتباری، استقلال نهاد ناظر، و زیرساخت‌های گزارش‌دهی دیجیتال مورد مقایسه قرار گرفت. سپس با استفاده از مدل رگرسیون خطی و داده‌های اقتصادی و نهادی طی دوره 2010 تا 2024، رابطه متغیرهای رشد اقتصادی، نرخ تورم، نرخ بهره و شفافیت اطلاعاتی با عمق بازار بدهی اسلامی در ایران و مالزی بررسی شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شفافیت اطلاعاتی و رشد اقتصادی اثری مثبت و معنادار بر عمق بازار اوراق بدهی دارند، در حالی‌که نرخ تورم و نرخ بهره، اگرچه اثری منفی دارند، اما از نظر آماری معنادار نیستند. همچنین، نتایج نشان می‌دهد که تأثیر شفافیت در کشور مالزی قوی‌تر از ایران است. این امر بیانگر آن است که ارتقاء نهادهای ناظر، افزایش کیفیت افشای اطلاعات، و تقویت زیرساخت‌های نظارتی در ایران می‌تواند گامی اساسی در جهت تعمیق بازار بدهی اسلامی تلقی شود.