مدلسازی وضعیت خدمات درمانی شهر تبریز با تأکید بر تغییرات ساختار سنی

نویسندگان

1 استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران

3 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران

doi
10.22080/usfs.2023.25061.2341
چکیده

طبق پیش‌بینی‌های سازمان بهداشت جهانی در آینده شاهد رشد جمعیت سالمندان خواهیم بود که مستلزم برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری است. فرایند تغییر ساختار سنی جمعیتی  پدیدۀ سالمندی را در جوامع به دنبال خواهد داشت. در این راستا برنامه‌ریزی برای کالبد و ساختار شهر جز با در نظر گرفتن ساختار جمعیتی در حال تغییر در آینده قطعاً با شکست مواجه خواهد شد. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت خدمات درمانی شهر تبریز با تأکید بر تغییرات ساختار سنی و پیش‌بینی آن تا سال 1430 است. روش این پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی و از نظر شیوۀ جمع‌آوری اطلاعات پیمایشی است. جامعۀ پژوهش حاضر، بیماران بستری‌شده سال 1395 شهر تبریز است که 68821 نفر از بیماران موردبررسی قرارگرفته‌اند. برای پیش‌بینی جمعیت نیز، ابتدا داده‌های جمعیتی سال‌های 1385 تا 1395 مبنای پیش‌بینی جمعیتی قرارگرفته و سپس برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از رویکرد مبتنی بر سیستم‌های پویا وضعیت نیاز به خدمات درمانی  تا بازه 1430 با یک دید سیستمی مورد ارزیابی قرارگرفته است. نتایج پژوهش نشان داد که تا سال 1430 می‌بایست 4948 تخت بیمارستانی و 2418 پرستار اضافه گردد تا شهر تبریز نسبت به شرایط کنونی، وضعیت نرمالی داشته باشد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که مشکل سالخوردگی جمعیت، سیستم مراقبت‌های بهداشتی شهر تبریز را بدون تردید تحت تأثیر قرار می‌دهد و برای فراهم شدن خدمات درمانی برای جمعیت سالمند طی 30 سال آینده ، اماکن درمانی به‌طور قابل‌توجهی باید افزایش یابد و این مهم به یک برنامه‌ریزی جامع نیاز دارد. در انتهای مقاله توصیه‌هایی برای رسیدن به وضعیت مناسب در آینده داده‌ شده است.