رتبه بندی سطوح پایداری شهری و تبیین ارتباط آن با فرم و ساختار فضایی با استفاده از مدل FANP و رگرسیون؛ نمونه موردی: مناطق 22گانه شهر تهران

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی دانشگاه سوره و تهران شمال و تهران جنوب

2 استاد دانشکده عمران معماری ,و هنر دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

doi
10.22080/usfs.2023.24145.2297
چکیده

کاوشی استنتاجی در ادبیات نظری می‌توان دریافت فرم شهر در مقیاس میانی با دربر گرفتن مؤلفه‌هایی از قبیل شبکه‌های ارتباطی، سیستم‌های حمل و نقل عمومی، دسترسی‌های پیاده و دوچرخه، استخوان‌بندی فضایی، توزیع فضایی فعالیت‌ها، ریخت‌شناسی مسکن و اندازه سکونتگاه، سیمای طبیعی و غیرفضایی از ابعاد مهم شناخت و تحلیل شهر محسوب می‌شود. از طرف دیگر، با توجه به درهم‌آمیزی مؤلفه‌های این مفهوم با ابعاد مختلف شهر، نقش آن بر جوانب مختلف پایداری انکارناپذیر خواهدبود؛ به طوری‌که یکی از مهم‌ترین منابع ناپایداری شهرها، فرم و ساختارفضایی شناخته‌شده‌است. مروری منتقدانه بر چارچوب‌های جدیدی که برای بازطراحی مکان‌های شهری در راستای دستیابی به پایداری مطرح شده‌است، حاکی از عدم توافق درخصوص مطلوب‌ترین فرم شهری پایدار است. این مسأله تنها با سنجش ارتباط میان شاخص‌های پایداری و فرم شهر در نمونه‌های موردی مختلف قابل‌حل و نتایج آن قابل‌تعمیم است. لذا در پژوهش پیش‌رو، محقق با استفاده از روش پژوهش استقرایی و بهره‌گیری از مدل FANP در محیط نرم‌افزار Pyton و همچنین استفاده از نرم‌افزار GIS جهت تحلیل داده‌های مکانی و پرسش‌نامه ساکنین(2200 پرسش‌نامه در سطح مناطق شهر تهران) برای شاخص‌های کیفی، به‌دنبال آن است که در وهله اول سطوح پایداری در مناطق 22گانه شهر تهران را ارزیابی و مناطق را نیز از لحاظ شاخص‌های فرم و ساختار فضایی طبقه‌بندی نماید و در مرحله بعد، ارتباط میان فرم شهر و ساختار فضایی با مؤلفه‌های پایداری درمقیاس مناطق شهر تهران را مورد آزمون قرار دهد. خروجی‌های رگرسیون نشان‌دهنده تأثیرگذاری مستقیم شاخص‌های فرم و ساختار فضایی شهری بر مؤلفه‌های پایداری در سطح مناطق شهر تهران است.