پایش و پیشبینی تغییرات زمانی- مکانی کاربری اراضی و رشد شهر کرمانشاه با استفاده از سنجش از دور و مدل CA-Markov
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، موسسه آموزش عالی آبان هراز، آمل، ایران
3 استاد گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران
doi
10.22080/usfs.2023.24446.2309چکیده
رشد شهری یک پدیدهی جهانی است اما در کشورهای درحال توسعه مانند ایران به دلیل فقدان برنامهریزی صحیح بسیار نامظم صورت میگیرد که این مسئله منجر به تخریب پوشش زمین اطراف مناطق شهری شده است. از اینرو در این مطالعه با استفاده از دادههای سنجش از دور و مدل CA-Markov تغییرات پوشش زمین شهر کرمانشاه در طبقات ارتفاعی و رشد این شهر در جهات جغرافیایی در مقیاس زمانی 1987 تا 2047 بررسی و پیشبینی گردید. تحلیل نتایج بررسی تغییرات پوشش زمین نشان میدهد که نواحی شهری و کشاورزی روند افزایشی و کاربریهای پوششگیاهی و زمینهای بایر روند کاهشی داشته است که بیشتر این تغییرات در ارتفاعات 1042 تا 1587 متری اتفاق افتاده است و این روند تغییرات تا سالهای 2032 و 2047 ادامه خواهد یافت. همچنین بررسی تاثیر رشد شهر بر تغییرات پوشش زمین نشان میدهد با توجه به رشد زیاد شهر در جهات شمال و شمال شرق تخریب اراضی به نواحی شهری در این جهات بیشتر از جهات دیگر رخ خواهد داد. این روند هم در دوره بررسی (1987 تا 2017) و هم در دورهی پیشبینی (2017 تا 2047) دیده میشود. بدیهی است ارائه الگوهای رشد شهری در جهات جغرافیایی برای برنامههای توسعه پایدار بسیار مفید بوده و برنامه ریزان میتوانند با استفاده از آنها رشد مناطق شهری را به جهات بهینه هدایت نمایند و در نتیجه تخریب اراضی را به حداقل برسانند.